ཤོག་ལྷེབ་ ༢༠༡ ནས་ ༣༠༠ བར།
ཤོག་ལྷེབ་ ༢༠༡ ནས་ ༣༠༠ བར།
མི་ཟད་ཆེ་བ་དང་མཛེས་ཆེན་དང་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་ཆེ་བ་དང་བརྒྱགས་པའི་རྟགས་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །གླང་གི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། བརྒྱགས་པའི་ཆ་དང་བརྒྱགས་པའི་ཆུ་དང་། བརྒྱགས་སྨྱོ་བྱེད་དང་། བརྒྱགས་པ་དང་བརྒྱགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འཁྲིག་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། བརྒྱགས་པའི་རླན་དང་བརྒྱགས་པ་འཆང་བ་དང་རྩུབ་པ་དང་ཁ་ཆུ་དང་གླང་པོ་སྟེ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཀརྐ་ཊའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་གཡའ་ཁ་འགྲོ་དང་འདབ་ཆགས་ཡན་ལག་དང་ཁྲ་ཡི་གདོང་པ་དང་ཟ་ཕོད་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སེང་གེའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩ་ཡི་མིང་ནི། མི་བཟད་པ་དང་སྒྲ་སྒྲོགས་དང་དྲི་ལྡན་དང་བརྡེག་པ་དང་བརྟུལ་བ་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། དབྱངས་དང་དབྱངས་སྐྱེས་དང་ནི། སྤྲིན་པ་དང་ཆུ་བ་མཐོ་བ་དང་རྒྱ་ལྟར་སྔོ་བ་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྲང་གི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། ཡུད་ཙམ་གཙོ་བོ་དང་། ཡུད་ཙམ་སྐྱེས་པ་དང་། རྒྱབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་པ་དང་དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་སྙོམས་དང་ནི་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། རྙིང་པ་དང་ཚིགས་ཀྱི་ལྷ་
དང་ཚིགས་ཀྱི་ཚིགས་དང་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་དང་བརྟུལ་བ་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །གཞུའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། ཚིགས་ཀྱི་གནས་དང་ཚིགས་ཀྱི་གདོང་དང་ཚིགས་འོད་དང་ཚིགས་ཀྱི་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་དུལ་བྱེད་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་སྲིན་གྱི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། དུལ་འགྲོ་དང་གཟི་བརྗིད་དང་དྲི་མེད་དུལ་བ་དང་སྙེམས་མ་དང་ཆུན་འཕྱང་ལྟོ་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩ་ཡི་མིང་ནི། ཆགས་པ་ཆགས་དང་ཆུན་འཕྱང་དང་ཆུན་འཕྱང་ཕྱེད་པ་དང་སྦྲང་བུ་དང་ཕྲུ་གུ་སྟེར་བ་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཉའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རྩའི་མིང་ནི། འགྲོ་བ་དང་ལོ་མ་དང་ལོ་མའི་མགྲིན་པ་དང་རབ་མཆོག་མ་དང་རབ་གསལ་ཏེ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྟེ་བའི་རྩའི་འཁོར་ལོ་དེ་ལ་རྩེ་མོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བའི་རྩ་འདབ་བཞི་དང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་ནི། སྟོབས་ཆེན་ནས། རྒྱ་ལྟར་སྔོ་བའི་བར་སུམ་ཅུ་ལུག་སོགས་མི་མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་དྲུག །ཡུད་ཙམ་ནས་རབ་གསལ་གྱི་བར་གླང་སོགས་མཉམ་པའི་དུས་སྦྱོར་དྲུག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་། ཕྱིའི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་རིམ་པ་མི་འཆོལ་བར་འཆར་བ་བཞིན་དུ་ནང་ལའང་འཆར་བས་སྔ་མ་ལེགས་པར་
བཟུང་ངོ་། །གཉིས་པ་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ལའང་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན། ལུང་སྦྱར་མཇུག་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་བརྒྱད་མིང་། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། སྙིང་གའི་ཐད་ན་གནས་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་གནས་དང་རྩའི་དབྱིབས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་སམ། དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་གཉིད་མཐུག་གི་གནས་སྐབས་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་ཞིང་སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྩ་འདབ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ།

页面 201 至 300。
不竭大者和美丽大者和在前面出生大者和充足的标志，共五种。牛宫的脉的名称是：充足的部分和充足的水和，使充足疯狂和，充足和充足的因缘，共五种。双子宫的脉的名称是：充足的湿气和持充足和粗糙和口水和象，共五种。巨蟹宫的脉的名称是：呼吸不适和发痒和飞禽肢体和鹰脸和可食用的，共五种。狮子宫的脉的名称是：不可忍受和发声和有香味和击打和勇猛，共五种。处女宫的脉的名称是：声音和从声音生和，云和高水和如绿青般蓝色的，共五种。天秤宫的脉的名称是：刹那主和，刹那生和，向后看和棍棒和平衡棍，共五种。天蝎宫的脉的名称是：陈旧和关节之神和关节的连接和关节的量度和勇猛，共五种。射手宫的脉的名称是：关节的处所和关节的面和关节光和关节的链条和调伏者，共五种。摩羯宫的脉的名称是：调伏而行和威严和无垢调伏和骄傲女和垂缨腹，共五种。水瓶宫的脉的名称是：爱着爱和垂缨和分开垂缨和蜜蜂和赠予子女，共五种。双鱼宫的脉的名称是：行走和叶子和叶子的喉咙和最胜女和极明，共五种。如此，脐轮有六十个尖端，根本脉瓣四加六十四。另一种结合方式，从大力到如绿青般蓝色，三十[脉]为羊等不等宫；从刹那到极明[的脉]是牛等平等宫六。虽然如此解释，但如同外在的十二宫次第不乱地出现一样，内在[的脉]也同样出现，所以应当牢记前面[的次第]。
第二，解释心轮分两部分：总说和结合经文总结。第一是："心轮的脉八名"，这一行。心部位有意识生起并传播到诸法的处所，脉的形状如同轮盘，或者点击其要害，就会在熟睡状态中显现法身明光的境界，能够战胜所断的违缘，所以称为心部法轮。它有八个脉瓣，其名称将在下文解释。


 །གཉིས་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཅོད་པན་པདྨ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །མགོན་པོ་ཆེ་དང་སྒྲ་ཆེ་དང་། །ཉེར་དགའ་ཆེན་པོ་མྱོས་པ་ཆེ། །འདི་རྣམས་འཁོར་ལོས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་འདབ་བརྒྱད་པོ་དེའི་མིང་ནི་རིན་ཆེན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པས་རིམ་པར་རིན་ཆེན་ཅོད་པན་དང་པདྨ་ཆེན་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྟོབས་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་
གཟུགས་འཛིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མགོན་པོ་ཆེན་པོ་དང་སྒྲ་འཛིན་པས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་དྲི་ལ་ཉེ་བར་དགའ་བས་ཉེར་དགའ་ཆེན་པོ་དང་རོ་འཛིན་པས་རོ་དེ་མྱོས་པའི་ཕྱིར་མྱོས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩ་འདབ་བརྒྱད་པོ་ཡར་མར་གྱི་རྩེ་མོ་གཉིས་དང་བཅས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ལའང་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན། ལུང་སྦྱར་མཇུག་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། མགྲིན་པར་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ནི། །ཞེས་ཚིགས་རྐང་གཅིག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མགྲིན་པ་ན་གནས་ནས་ཟས་སྐོམ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་རྩའི་དབྱིབས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཡོད་པས་སམ། དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འཆར་ཞིང་སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་མིང་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ལོངས་སྤྱོད་སྟེར་དང་གསང་། །ཉི་འགྲོ་གསལ་དང་
སྐལ་པ་དང་། །སྒོམ་པ་དང་ནི་ཐལ་བའི་གདོང་། །བཟའ་སྟེར་ཟ་དང་བཀྲེས་པ་དང་། །བཅུད་ལེན་རོས་ནི་བཀུར་བ་དང་། །རོ་འཇིག་པ་དང་རོ་དང་ནི། །ཁྲུང་ཁྲུང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོར་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མགྲིན་པའི་རྩ་འདབ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་ཟས་སྐོམ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདེ་བ་སྟེར་བ་དང་གསང་བ་དང་ཉི་འགྲོ་དང་གསལ་བ་དང་སྐལ་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ནི་ཐལ་བའི་གདོང་དང་བཟའ་སྟེར་ཟ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་བཅུད་ལེན་པ་དང་རོས་ནི་བཀུར་བ་དང་རོ་འཇིག་པ་དང་རོ་དང་ནི་ཁྲུང་ཁྲུང་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ཡིན་ལ། རྩའི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས་སོ། །བཞི་པ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ལའང་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན། ལུང་སྦྱར་མཇུག་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ན། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། སྤྱི་བོར་གནས་ཤིང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྟེན་ཐིག་ལེ་དཀར་ཆ་བརྟེན་ལ་དབྱིབས་འཁོར་ལོ་འདྲ་བས་སམ། དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་
བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་ཞིང་། སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ན་ཞེས་པ་ལྷག་མ་འདྲེན་པའི་ཚིག་གོ །དེ་ཡང་གནས་པའི་ཚེ་ན་སྤྱི་བོར་རྩ་གསུམ་འདུས་པའི་ཐད་ནས་འཁོར་ལོའི་འདབ་མ་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་གྱེས་པ་ན་ནང་རིམ་བཅུ་དྲུག་དང་ཕྱི་རིམ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལས། ནང་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཐིག་ལེ་དང་། ཕྱི་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཁྲག་རྒྱུ་བས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ།

第二，[解释心轮的脉的名称]：
"宝冠大莲华，
大金刚大力，
大怙主大声，
大近喜大醉。
这些轮遍满全身。"
如是所说，八个脉瓣的名称是宝、莲、金刚、业的种类，依次为宝冠、大莲花、大金刚和大力等；由于它们有主宰的意义，[分别]持有方便和智慧的部分，能够持色形而见色相，故名大怙主；能持声音，故名大声；于香气近喜，故名大近喜；持味而因味醉，故名大醉，这些名称是《金刚鬘经》中所说的。如此，八脉瓣连同上下两个尖端，这些轮的部分遍布身体的上下各处。
第三，解释喉轮分两部分：总说和结合经文总结。第一是："喉部脉瓣十六"，这一行。身体的喉部受用饮食，脉的形状如同轮盘，或者点击其要害，在梦境状态中显现为受用圆满之身，能够战胜所断的违缘，因此称为喉部受用轮。它有十六个脉瓣，其名称将在下文解释。
第二：
"受用给予受用秘，
日行明与劫，
修习与灰面，
食施食与饥，
采精敬味，
破味与味，
鹤住受用轮。"
如是所说，喉部脉瓣的名称是：受用饮食、极受用、给予快乐、秘密、日行、明亮、劫、修习、灰面、食施食、饥饿、采精、敬味、破味、味与鹤，共十六种，这是方便智慧双运合一，这脉轮住于喉部受用轮。
第四，解释顶轮分两部分：总说和结合经文总结。第一是："顶部大乐轮"，这一行。位于顶部，是大乐的所依白分明点，形状如轮，或者点击其要害，在性交的状态中显现为大乐身的境界，能够战胜所断的违缘，因此称为轮。"于"是引导后续的词语。当其存在时，顶部三脉汇合处向八方扩散轮的花瓣，内圈十六和外圈十六，共三十二，其中内部十六处流动明点，外部十六处流动血液，以方便智慧的本性而存在。


 །གཉིས་པ་ནི། རིམ་རིགས་དང་ནི་འདོད་པ་ཅན། །འདོད་ཅན་མ་དང་སྲོག་གི་ལུས། །ཟླ་ཐུང་ཟླ་སྟེར་མཛེས་པ་ནི། །འདོད་ཅན་མི་སྨྲ་ཀུ་ཤ་དང་། །ཤི་བ་སྤོང་དང་དག་པ་དང་། །མེ་དང་མེ་རོ་ནེ་ཙོ་དང་། །གང་བ་ཉི་དང་རོ་ལྡན་དང་། །ཀོས་རིང་ཆང་སྟེར་བདུད་རྩི་དང་། །དུང་ཅན་དང་ནི་དུང་རྣ་དང་། །དུང་གི་མིག་དང་དུང་གི་སྣ། །རྒྱགས་དང་དབང་རྒྱགས་བརྐམ་པ་དང་། །རྒྱགས་པས་རྒྱལ་དང་ངོ་མཚར་རྒྱགས། །སྙོམས་པ་དང་ནི་ཚིགས་ཀྱི་བརྟེན། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་ནི་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་ལས། ནང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་མིང་ནི་རིམ་རིག་དང་
ནི་འདོད་པ་ཅན་དང་འདོད་ཅན་མ་དང་སྲོག་གི་ལུས་དང་ཟླ་ཐུང་དང་ཟླ་སྟེར་དང་མཛེས་པ་དང་ནི་འདོད་ཅན་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་ཀུ་ཤ་དང་ཤི་བ་སྤོང་བ་དང་དག་པ་དང་མེ་དང་མེ་རོ་དང་ནེ་ཙོ་དང་བཅོ་ལྔ་ནི་ཟླ་བ་འཕེལ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཆ་ཡིན་ལ། གང་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་དབུ་མའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རིམ་བཅུ་དྲུག་གི་མིང་ནི། ཉི་ལྡན་དང་རོ་གདན་དང་ཀོས་རིང་དང་ཆང་སྟེར་དང་བདུད་རྩི་དང་དུང་ཅན་དང་ནི་དུང་གི་རྣ་བ་དང་དུང་གི་མིག་དང་དུང་གི་སྣ་དང་བརྒྱགས་པ་དང་དབང་རྒྱགས་དང་བརྐམ་པ་དང་བརྒྱགས་པས་རྒྱལ་དང་ངོ་མཚར་བརྒྱགས་དང་སྙོམས་པ་དང་བཅོ་ལྔ་ནི་ཟླ་བ་འགྲིབ་པའི་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ལ། ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་དབུ་མའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །གསང་བདེ་སོགས་སུ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་ལ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་ནི་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཐུན་མོང་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ནི། །གཙོ་བོ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །
ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་རྣམས་དྲིལ་བས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ནི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རྒྱུད་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་དྲུག་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང་། རྒྱུད་ཕན་ཚུན་གྱི་དགོངས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྩ་འདབ་ཀྱི་མིང་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཙུག་ཏོར་རླུང་དང་མགྲིན་པ་མེ། །གནས་པའི་རྩ་ནི་དགུ་ཡོད་དེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་དེའི་ཐོག་ཏུ་གཙུག་ཏོར་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་པ་གཅིག་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་མགྲིན་པར་མེ་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་གསུམ་པ་གཅིག་སྟེ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ད་ལྟ་སྨིན་མཚམས་ན་གནས་ཀྱང་གཙུག་ཏོར་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པའི་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་དང་དེའི་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོའི་སྒྲས་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལ་རྩའི་འདབ་མ་ནི་དགུ་ཡོད་དེ། དྲུག་དང་གསུམ་པོ་བསྡོམས་པས་
དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྨིན་མའི་དབུས་ནས་རླུང་འཁོར་ལོ། །བྱེ་བ་འཁྱིལ་བ་མི་ཟད་པ། །མིང་བཟང་བརྟན་དང་མཚན་ཉིད་ཅན། །འཛིན་པ་རྟོག་མེད་གང་བ་ནི། །རྩ་གསུམ་མེ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྨིན་མའི་དབུས་ན་གནས་པའི་གཙུག་ཏོར་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འདབ་མ་དྲུག་པོ་དེ་ཡི་མིང་ནི། བྱེ་བ་དང་འཁྱིལ་བ་དང་མི་ཟད་པ་དང་མིང་བཟང་དང་བརྟན་པ་དང་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འཛིན་པ་དང་རྟོག་མེད་དང་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཙུག་ཏོར་གྱི་མགྲིན་པ་འི་རྩ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་མེའི་ཁམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་གྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བསྟན་པ་དང་། དགོངས་གཞི་གཞན་བཤད་པའོ།

第二：
"次第智和具欲，
欲女和命身，
月短月施美，
欲者不语茅草，
离死和清净，
火和余烬鹦鹉，
满月日和有味，
长靴施酒甘露，
具螺和螺耳，
螺眼和螺鼻，
富足和权胜贪婪，
富胜和奇妙富，
平等和节依。
三十二脉如是说。"
如是所说，顶部的三十二脉瓣中，内部十六脉的名称是：次第智、具欲、欲女、命身、月短、月施、美丽和具欲、不语、茅草、离死、清净、火、余烬、鹦鹉，这十五是月亮增长的白分；满月是第十六，属于中脉部分。外圈十六脉的名称是：具日、有味、长靴、施酒、甘露、具螺、螺耳、螺眼、螺鼻、富足、权胜、贪婪、富胜、奇妙富、平等，这十五是月亮减损的黑分十五；节依是第十六，属于中脉部分。在《秘密大乐》等中说顶轮有三十二脉瓣，因此本论中按照《金刚鬘经》所说的那样解释顶部有三十二脉瓣，是将方便和智慧分别开来。
第五，总结共同意义：
"如此一百二十，
称为主要之脉。"
如是所说，如上所述，轮脉瓣总计一百二十，是诸脉之主，如是在经中解释。
第二，解释六轮分两部分：《金刚鬘经》中的说法和互相配合经意的解释。第一部分又分两部分：总说和将脉瓣名称与经文结合。第一：
"顶髻风和喉火，
居住之脉共九。"
如是所说，此经的脉轮系统有六轮，即在前面解释的四轮之上，加上顶髻风元素轮（有六脉瓣）和顶髻的喉部火元素轮（有三脉瓣），共六轮。由于是产生诸佛顶髻的本性，虽然现在位于眉间，但以"顶髻"之名表示的风轮和以"其喉轮"之名说的两个轮，脉瓣共有九个，即六加三的总和，因此如此呈现。
第二：
"从眉间中风轮，
分开旋转不竭，
美名稳和具相，
执持无分别满，
三脉与火相应。"
如是所说，眉间处的顶髻风元素轮的六脉瓣的名称是：分开、旋转、不竭、美名、稳固和具相。执持、无分别和充满，是顶髻喉部的三脉，它们与火元素完全相应。
第二，互相配合经意的解释分两部分：显示诸经意趣相合和解释其他意趣基础。


 །དང་པོ་ནི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གང་གསུངས་པ། །འདི་བདུན་གསང་བའི་གནས་སུ་སྟེ། །སྤྱི་བོ་དང་མཚུངས་གསང་འཁོར་ལོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདབ་མ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དང་དགོངས་པ་མཐུན་པར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གང་ཞིག་གསུངས་པའི་ཚུལ་ནི་གསང་
བའི་ནོར་བུ་ལ་རྩ་བཞི་དང་དེའི་རྩ་བ་ན་བཤང་གཅི་ཁུ་བ་འཕེན་འཛིན་བྱེད་པའི་རྩ་གསུམ་སྟེ། རྩ་འདི་བདུན་གསང་བའི་གནས་སུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་དབུ་མ་ལ་རླུང་དང་ཁུ་བ་འཛིན་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་ཏེ་རྩ་དགུ་པོ་འདི་ལོགས་སུ་གསུངས་པས། གོང་དུ་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལ་རྩ་འདབ་དགུ་བཤད་པ་དང་དུས་འཁོར་མཐུན་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནས་གསང་གནས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་དང་གྲངས་མཚུངས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་གཉིས་དགོངས་པ་མི་འགལ་ཏེ་རྡོར་ཕྲེང་ལས་རྩ་བདུན་པོ་སྟོད་ན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་དེའི་ལུས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། དུས་འཁོར་ལས་སྨད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་དེའི་བསམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོའི་གྲངས་ནི། གཙུག་ཏོར་དུ་རྩ་འདབ་བཞི་ཐུན་ཆེན་བཞི། སྤྱི་བོར་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཚེས་བཅུ་དྲུག །མགྲིན་པར་ཉེར་བརྒྱད་རྒྱུ་སྐར། སྙིང་གར་བརྒྱད་གཟའ་བརྒྱད། ལྟེ་བར་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དབྱུ་གུ། གསང་བར་
སོ་གཉིས་ཁུ་རྡུལ་གྱི་ཁམས་སོ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་དབུས་ན་གནས་པ་ནི། །སྟོང་པ་དྲུག་གི་རྩ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་གསུང་གི་སྒོ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་ན་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་སེམས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་བཤད་པས་བྱེ་བ། འཁྱིལ་བ། མི་ཟད་པ། མིང་བཟང་། བརྟན་དང་། མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་དྲུག་ནི་རྩ་འཁོར་ལོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྩ་དྲུག་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། སྨིན་དབུས་བྱེ་བ། སྤྱི་བོར་འཁྱིལ་བ། མགྲིན་དབུས་མི་ཟད་པ། སྙིང་དབུས་མིང་བཟང་། ལྟེ་དབུས་བརྟན་པ། གསང་བར་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས་སྟོང་པ་དྲུག་གི་རྩ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་དྲུག་གི་རྩ་འདི་རྣམས་རྩ་བའི་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་བཞིའི་དག་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་རྣམས་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ལག་པ་གཡས་པའི་ཚིགས་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅོ་ལྔ།
ལག་པ་གཡོན་པ་སོགས་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལག་པ་གཡས་པའི་ཚིགས་གསུམ་ལ། །རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡི། །རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐང་ལག་གི་ཚིགས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལས་ལག་པ་གཡས་པའི་མཁྲིག་མ་གྲུ་མོ་ཕྲག་པ་སྟེ་ས་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་གསུམ་ལ་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྩ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཡོད་ལ་འཁོར་ལོ་རེ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་ནི་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་གནས་པ་བསྡོམས་པས་དགུ་བཅུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སོར་མོའི་ཚིགས་ནི་རེ་རེ་ལ། །རྩ་ནི་དྲུག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། །གྲངས་ནི་གོང་དང་མཚུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པའི་ཉིང་ལག་སོར་མོའི་ཚིགས་བཅོ་ལྔ་པོ་ནི་རེ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་ནི་དྲུག་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོ་བཅོ་ལྔ་པོ་བསྡོམས་པས་རྩ་འདབ་ཀྱི་གྲངས་ནི་གོང་དང་མཚུངས་པར་དགུ་བཅུ་ཡོད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཚིགས་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་ལག་གཡོན་མེ་ཡི་ཁམས། །རྐང་པ་གཡས་པ་ཆུ་ཁམས་ཏེ། །གཡོན་པ་ས་ཁམས་སྔ་མ་བཞིན། །དེ་
ལྟར་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ། །རྩ་ནི་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ།

第一：
"时轮中所说，
此七在秘密处，
与顶相等秘密轮，
三十二脉瓣。"
如是所说，与刚解释的相符，时轮中所说的方式是：秘密明珠有四脉，其根部有三脉用于放出和收摄大小便及精液，这七脉存在于秘密处，并且中脉因持风和持精液的功能不同而分为两个部分，这九脉是分开说的。因此，前面所说的两轮有九脉瓣与时轮相符，且认为从它们的根部延伸出的秘密处轮有三十二脉瓣，与顶轮数量相同。这样两部经典的意趣并不相违，《金刚鬘经》中所说七脉在上部是观照其身体方便部分的空元素，而时轮中所说在下部是观照其心智智慧部分的智慧元素。总的来说，时轮中所说的轮的数量是：顶髻有四脉瓣[对应]四大时段，顶部有十六脉瓣[对应]十六日，喉部二十八[对应]星宿，心部八[对应]八行星，脐部六十四[对应]支节，秘密处三十二[对应]精卵三十二元素的本性。
第二：
"它们中央所住，
是六空性之脉，
这些名为语门。"
如是所说，或者，所有经典都是具有深意的，如注释中所说，分开、旋转、不竭、美名、稳固和具相这六个，是观想着六轮中央的六脉而说的，即眉间分开，顶部旋转，喉中不竭，心中美名，脐中稳固，秘密处具相，这是观照时轮中所说的"六空性脉"。这六空性脉也说是四根本轮语坛城四门的清净[体现]，因为[这些]轮是生命等对象的缘故。
第三，解释关节轮分三部分：右手大关节三轮、小关节十五轮，左手等类似的说明。第一：
"右手三关节，
由风元素生，
各有三十脉。"
如是所说，在手足的十二大关节中，右手的手腕、肘部、肩膀这三个属地元素的关节上有由风元素产生的三个脉轮，每个轮有三十脉瓣，总共有九十。第二：
"在每个指关节，
有六六脉，
总数与前相同。"
如是所说，右手指头的十五个关节，每个都有六脉瓣的轮，十五个轮加起来，脉瓣的数量与前面相同，为九十。第三分两部分：大关节的轮和小关节的轮。第一：
"同样左手火元素，
右脚水元素，
左脚地元素如前，
如是十二轮，
脉有三百六十。"
人类语言AI助手: 这是用于人类学和语言学术研究的藏文文献翻译，我已按要求直译成简体中文，保持原文风格，不缩略或省略。


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པ་དེ་བཞིན་ལག་པ་གཡོན་པ་ཆུ་ཁམས་གྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་མེ་ཡི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་། རྐང་པ་གཡས་པའི་དཔྱི་པུས་མོ་བོལ་ཏེ་མེ་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་ཆུ་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྟེ། སྔ་མ་རྐང་གཡས་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཡོན་རླུང་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་ས་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོད་པས། དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་ཆེན་གྱི་རྩའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རེ་ཡོད་པ་བསྡོམས་པས་རྩའི་འདབ་མ་ནི་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། སོར་ཚིགས་རྩ་གྲངས་དེ་དང་མཉམ། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། ལག་པ་གཡོན་པ་དང་རྐང་པའི་སོར་མོའི་ཚིགས་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ལའང་རྩ་འདབ་དྲུག་དྲུག་ཡོད་པས་ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཅུ་པོ་བསྡོམས་ན་རྩའི་གྲངས་ཚིགས་ཆེན་དེ་དང་མཉམ་པར་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ནང་དུ་རྩ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། གཞན་དུ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། དབྱངས་
གསལ་གྱི་ཡི་གེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སོགས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་པས། རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཐུན་པར་བཤད་པས་ཆོག་གོ །ལྔ་པ་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། བཤད་པ་དངོས་དང་། དྭོགས་གཅོད་དོ། །དང་པོ་ནི། ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ། །གཙུག་ཏོར་རྩ་བཞི་དཔྲལ་བ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད། །མགྲིན་པར་རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས། །སྙིང་གའི་བརྒྱད་རྣམས་མཁྲིས་པ་བསྐྱེད། །ལྟེ་བའི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། །གསང་བའི་ཕྱི་རོལ་བཅུ་དྲུག་གིས། །རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་གསང་བ་ཡི། །ནང་རིམ་བཅུ་དྲུག་འདུས་པ་བསྐྱེད། །དེ་ལྟར་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་དྲུག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལུས་ལ་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་དུ་ཞིག་ཅེ་ན་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩ་བཞི་དཔྲལ་བ་སྟེ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་རྩ་ཉི་ཤུས་བད་ཀན་གྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བད་ཀན་ནི་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོད་ན་གནས་ཀྱང་སྨད་དུ་ལྟུང་བས་རྐེད་པ་སོགས་སུ་ན་བར་བྱེད་དོ། །མགྲིན་པར་རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་སྙིང་གའི་བརྒྱད་དེ་རྩ་བཞི་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་
མཁྲིས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས་མཁྲིས་པ་ནི་བར་ན་གནས་ཀྱང་ཉི་མར་ལྡན་པས་སྲེག་པའི་གྲོགས་དང་ཟླ་བར་ལྡན་པས་བསིལ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ན་བར་བྱེད། ལྟེ་བའི་རྩ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་གསང་བ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་རོལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུས་རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས། རླུང་ནི་སྨད་ན་གནས་ཀྱང་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོད་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གསང་བའི་ནང་རིམ་གྱི་རྩ་བཅུ་དྲུག་གིས་འདུས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས། འདུས་པའི་གནས་སྨད་ན་ཡོད་ཀྱང་ཉེས་པ་གསུམ་ཀ་འདུས་ཤིང་རྩའི་རྩེ་མོས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཅི་རིགས་པར་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་འདབ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་རྣམས་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རིམ་སྟེ། །གཞན་དག་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་འདི་རྣམས་ནི་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རྩ་འདབ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་པོའི་ཕྱི་རིམ་ནས་ཁམས་རྒྱུ་བའི་རྩ་འདབ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དུས་འཁོར་བ་གཞན་དག་དང་གེགས་སེལ་མཁན་པོ་འགའ་
ཞིག་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་ཉིད་དུ་འདོད་པའང་ཡོད་མོད། འཁོར་ལོ་དངོས་གཞིར་དྭངས་མ་ལྷག་པར་གནས་པས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་ནས་གེགས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕྱི་རིམ་གྱི་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་དང་འཁོར་ལོའི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་དཔལ་རང་བྱུང་གི་བཞེད་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།

如是所说，右手同样地左手水元素的三个大关节上有火元素的三个轮，右脚的髋、膝、踝这三个火元素大关节上有水元素的三个轮；如前面右脚一样，左脚风元素的三个大关节上有地元素的轮，这样在十二个大关节的脉轮中，每个有三十个脉瓣，总共有三百六十脉瓣。第二：
"指节脉数与之相等。"
这一行是说，左手和脚趾的四十五个关节也各有六脉，六十个小关节轮合起来的脉数与大关节相等，为三百六十。因此，外在有十二月的三百六十天，内在有三百六十脉，其他有身坛城的三百六十尊，母音子音字母三百六十等的清净，所以风和菩提心也可以解释为与这个数量相符。
第五，解释生病之脉分两部分：直接解释和解决疑问。第一：
"产生疾病之脉，
顶髻四脉额头的，
十六生起痰，
喉部三十二脉，
心部八脉生胆汁，
脐部六十四和，
秘密外层十六，
风元素紊乱秘密的，
内层十六生合病。
如此一百五十六。"
如是所说，身体中有多少产生疾病的脉呢？顶髻轮外层的四脉和额头即顶轮外层的十六脉，这二十脉生起痰病，因为痰是水的本性，虽然在上部居住，但会下落，导致腰部等处疼痛。喉部三十二脉和心部八脉，这四十脉生起胆汁病，胆汁虽然居住在中部，但因具有日[特性]作为热的助缘，具有月[特性]作为冷的助缘，所以在上下各处都会产生疼痛。脐部六十四脉和秘密处的两层中外层十六脉，这八十脉引起风元素紊乱的病，风虽居住在下部，但因为是风的本性，所以在上部产生疾病。秘密处内层十六脉生起合病，虽然合病的处所在下部，但因为三种病素合一，且脉尖遍布，所以在上中下三处都会产生疾病。这样，产生疾病的脉瓣共有一百五十六。
第二：
"这些是轮的外圈，
其他认为是轮本身。"
如是所说，这些产生疾病的脉是六轮的一百五十六脉瓣的外圈中元素流动的其他脉瓣。有些时轮派和某些消除障碍的堪布们认为产生疾病的脉就是轮的脉瓣本身，但轮的主体中精华特别安住，对它们进行点击会增长智慧而不产生障碍，由于不了解外圈的产生疾病的脉与轮的区别，所以吉祥自生[佛]的见解确实非常好。
;


 །དྲུག་པ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁམས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཟླ་བ་འབབ་པ་རྐྱང་མའི་རིགས། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཉི་མ་འབབ་པ་རོ་མའི་རིགས། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །རླུང་རྒྱུ་དབུ་མའི་རིགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་
ཟླ་བའི་རླུང་དང་དཀར་ཆ་འབབ་པས་རྐྱང་མའི་རིགས་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་ཉི་མའི་རླུང་དང་དམར་ཆ་འབབ་པས་རོ་མའི་རིགས་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་རླུང་ཁོ་ན་རྒྱུ་བས་སྒྲ་གཅན་གྱི་རང་བཞིན་དབུ་མའི་རིགས་སུ་བརྗོད་དེ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པས་ན། །རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ། །མི་ཕྱེད་མ་ནས་ཡིད་བཟང་བར། །ཐིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་བདག་པོ་ཡི། །དབྱེ་བས་གསུམ་སྟེ་བདུན་ཅུ་གཉིས། །རེ་རེའང་འཁོར་ནི་སྟོང་སྟོང་ངོ་། །དཔེར་ན་སྡོང་པོ་གཅིག་ལས་ནི། །ཡལ་ག་ལོ་འདབ་གྱེས་པ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་དབྱེ་གཞི་ནི་ལུས་ལ་གནས་པས་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་བཤད་པའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྩ་མི་ཕྱེད་མ་ནས་ཡིད་བཟང་མའི་བར་རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ལས་བྱས་ཟིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། བདག་པོ་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་ཕྲག་གསུམ་
སྟེ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་། དེའི་རླུང་བཅུས་བསྒྱུར་བས་རྩ་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ནི་སྟོང་སྟོང་ཡོད་པས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ལ། གཙོ་འཁོར་དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྡོང་པོ་གཅིག་ལས་ནི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་སྟོང་སོགས་སུ་གྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རླུང་རྒྱུ་བ་ཐིམ་པ། ཐིག་ལེ་འབབ་པ་ལོངས་སྤྱོད། ཁྲག་འབབ་པ་བདག་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་རྩ་ཕྲ་མོ་དང་ཁམས་གང་གིས་སྐྱེད་པ་ལ་གཉིས། རྩ་ཕྲ་མོ་བཤད་པ་དང་། ཁམས་གང་གིས་བསྐྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བས་ཕྲ་བའི་རྩ་རྣམས་ནི། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་ཕྱེད་དང་བཞི། །བ་སྤུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཀྱི་དག་སྦྱོར་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་བས་ཕྲ་བའི་རྩ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་མངལ་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུ་རང་འགྲེལ་དུ། དེར་གནས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་ལ། །རྩ་ལྔ་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་སྟེ། །རེ་རེའང་ཡན་ལག་
བརྒྱ་བརྒྱའོ། །ཀུན་ལ་རྩ་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་གནས། །དེར་གནས་སྲིན་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། །མི་གཙང་རྫས་ནི་དུ་མས་གང་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དུས་འཁོར་ལས། པགས་པར་སོན་པའི་རྩ་ཕྲ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་ཕྱེད་དང་བཞིས་སྙིགས་མ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་དེ་མཉམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྱུང་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བ་སྤུའི་བུ་གའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །རྩ་རྣམས་བྱེ་བ་ཕྱེད་དང་བཞི། །ཞེས་སོ།

 །དྲུག་པ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁམས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཟླ་བ་འབབ་པ་རྐྱང་མའི་རིགས། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཉི་མ་འབབ་པ་རོ་མའི་རིགས། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི། །རླུང་རྒྱུ་དབུ་མའི་རིགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་
ཟླ་བའི་རླུང་དང་དཀར་ཆ་འབབ་པས་རྐྱང་མའི་རིགས་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་ཉི་མའི་རླུང་དང་དམར་ཆ་འབབ་པས་རོ་མའི་རིགས་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་རླུང་ཁོ་ན་རྒྱུ་བས་སྒྲ་གཅན་གྱི་རང་བཞིན་དབུ་མའི་རིགས་སུ་བརྗོད་དེ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པས་ན། །རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ། །མི་ཕྱེད་མ་ནས་ཡིད་བཟང་བར། །ཐིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་བདག་པོ་ཡི། །དབྱེ་བས་གསུམ་སྟེ་བདུན་ཅུ་གཉིས། །རེ་རེའང་འཁོར་ནི་སྟོང་སྟོང་ངོ་། །དཔེར་ན་སྡོང་པོ་གཅིག་ལས་ནི། །ཡལ་ག་ལོ་འདབ་གྱེས་པ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་དབྱེ་གཞི་ནི་ལུས་ལ་གནས་པས་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་བཤད་པའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྩ་མི་ཕྱེད་མ་ནས་ཡིད་བཟང་མའི་བར་རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ལས་བྱས་ཟིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། བདག་པོ་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་ཕྲག་གསུམ་
སྟེ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་། དེའི་རླུང་བཅུས་བསྒྱུར་བས་རྩ་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ནི་སྟོང་སྟོང་ཡོད་པས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ལ། གཙོ་འཁོར་དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྡོང་པོ་གཅིག་ལས་ནི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་སྟོང་སོགས་སུ་གྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རླུང་རྒྱུ་བ་ཐིམ་པ། ཐིག་ལེ་འབབ་པ་ལོངས་སྤྱོད། ཁྲག་འབབ་པ་བདག་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་རྩ་ཕྲ་མོ་དང་ཁམས་གང་གིས་སྐྱེད་པ་ལ་གཉིས། རྩ་ཕྲ་མོ་བཤད་པ་དང་། ཁམས་གང་གིས་བསྐྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བས་ཕྲ་བའི་རྩ་རྣམས་ནི། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་ཕྱེད་དང་བཞི། །བ་སྤུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཀྱི་དག་སྦྱོར་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་བས་ཕྲ་བའི་རྩ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་མངལ་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུ་རང་འགྲེལ་དུ། དེར་གནས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་ལ། །རྩ་ལྔ་ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་སྟེ། །རེ་རེའང་ཡན་ལག་
བརྒྱ་བརྒྱའོ། །ཀུན་ལ་རྩ་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་གནས། །དེར་གནས་སྲིན་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། །མི་གཙང་རྫས་ནི་དུ་མས་གང་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དུས་འཁོར་ལས། པགས་པར་སོན་པའི་རྩ་ཕྲ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་ཕྱེད་དང་བཞིས་སྙིགས་མ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་དེ་མཉམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྱུང་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བ་སྤུའི་བུ་གའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །རྩ་རྣམས་བྱེ་བ་ཕྱེད་དང་བཞི། །ཞེས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第六部分，七十二千根脉的分类分为两部分：总体概述和详细解释。
首先是总体概述：
"七十二千根的分类，在《金刚鬘》中所说。"如此所说，七十二千根脉的分类将按照《金刚鬘》续部中所说的方式来解释。
其次是详细解释，分为两部分：从自性角度的分类和从作用角度的分类。
首先，从自性角度的分类：
"二十四千根，是月下行左脉的类别；
二十四千根，是日下行右脉的类别；
二十四千根，是风行中脉的类别。"
如此所说，根据《金刚鬘》续，二十四千根脉为月风和白分下行，属于左脉类别；二十四千根脉为日风和红分下行，属于右脉类别；二十四千根脉仅有风行走，因此是罗睺的自性，属于中脉类别。
其次，从作用角度的分类：
"这些根脉安住于身体，
二十四根脉，
从'不可分'至'善意'，
通过'融入'、'享用'和'主宰'，
三种分类成为七十二，
每一根脉都有一千一千的眷属。
如同一棵树干，
分出枝叶一般。"
如此所说，这样分为三类而解释的七十二千根脉，其分类基础是安住在身体中，即在身体所说的二十四处位的脉，从"不可分"脉到"善意"脉，共二十四根脉。这些根脉通过"融入"（指已经由风和明点在身体部位形成的），"享用"（指正在作用的），以及"主宰"（指将要作用的）三种分类，使二十四根脉乘以三，成为七十二根脉，这些是主要的脉。每一根脉又通过蕴界的分类有一百个分支，再乘以十种风，使得细小眷属脉各有一千，因此称为七十二千根脉。这种主脉与眷属脉的关系，如同一棵树干分出千万枝叶一样。
在此也应了解，从本质角度来说，风行走为"融入"，明点下降为"享用"，血液流动为"主宰"。
第七部分，极细脉和由何种元素产生，分为两部分：解释极细脉和说明由何种元素产生。
首先，解释极细脉：
"比这更细微的脉，
数量为三亿五千万，
是产生毛发的原因。"
如此所说，比瑜伽母续所净化的七十二千根脉还要细的其他脉也存在。这些是什么呢？根据《喜乐胎藏经》所说的自释中总结道：
"安住其中的身体四方，
有五根脉和四十支脉，
每一支又有一百支，
共有八万脉安住于全身，
其中安住着八万种虫，
充满着众多不净物。"
如此所说。而《时轮》中则说，到达皮肤的极细脉有三亿五千万，它们产生毛发这种垢秽，这些脉清净后成为三亿五千万的本尊坛城眷属。《金刚心续释》中也说："数量如同毛孔的脉，有三亿五千万。"


 །གཉིས་པ་ནི། འདི་རྣམས་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། །ལྟེ་བ་ས་སྟེ་སྙིང་ག་རླུང་། །མགྲིན་པ་མེ་ལ་སྤྱི་བོ་ཆུ། །གཙུག་ཏོར་ནམ་མཁའ་གསང་བ་ནི། །ཡེ་ཤེས་བདེ་བའི་རིགས་སུ་གསུངས། །དེ་བཞིན་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པར། །ཁམས་དྲུག་གིས་ནི་རིམ་པར་བསྐྱེད། །གཡས་གཡོན་དབུ་མའི་དབྱེ་བ་ལས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་གསུམ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་ལྟེ་བ་ནི་སའི་ཁམས། སྙིང་ག་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་པས་ས་རླུང་ཐབས་ཤེས་དང་། མགྲིན་པ་ནི་མེ་ཡི་ཁམས། སྤྱི་བོ་ནི་ཆུའི་
ཁམས་ཡིན་པས་མེ་ཆུ་ཐབས་ཤེས་དང་། གཙུག་ཏོར་ནི་ནམ་མཁའ་གསང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བའི་རིགས་སུ་གསུངས་པས་ནམ་ཡེ་ཐབས་ཤེས་ཏེ་གཉིས་གཉིས་ཐབས་ཤེས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྒོམ་པའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་རྣམས་གདུགས་གདུགས་འདེགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་པ་ནི་མན་ངག་གི་གནད་དམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པར་ཁྱབ་པའི་རྩ་རྣམས་ཀྱང་། ཁམས་དྲུག་གིས་ནི་རིམ་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྒྱུའི་ཁམས་སོ། །ཐབས་ཤེས་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཡས་རོ་མ། གཡོན་རྐྱང་མ། དབུས་དབུ་མ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་དབུ་མ་ནས་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཁམས་དྲུག་དང་། ལྔ་དང་། བཞི་དང་། གསུམ་དང་། གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྩ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཤེས། །ལུས་ཀྱི་
གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྩའི་གནས་ལུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ནི་རིལ་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་བདེན་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་འདི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། ལུས་ཀྱི་རྩ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྩ་དེའང་རླུང་གིས་བསྒྲུབས་ཤིང་རྩའི་ནང་དུ་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་དང་། རླུང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལ་རླུང་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅིམ་ལོག་པར་ཤེས་དགོས་པས། རླུང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་གཞུང་། ལེའུའི་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་རླུང་གི་ངོ་བོ་དང་། །གནས་དང་བྱེད་ལས་རྒྱུ་བའི་
ཚུལ། །སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་རིམ་པ་དང་། །འཇུག་པ་གཟུང་ཐབས་སྐྱོན་ཡོན་རྣམས། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་བཤད་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས། གང་བཤད་ན་རླུང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྐབས་གང་དུ་བཤད་ན། རྩའི་ལེའུ་བཤད་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ལེའུ་བཞི་པ་འདིར་འཆད་དོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཤད་ན། རླུང་གི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དང་གང་དུ་གནས་པའི་གནས་དང་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་གི་བྱེད་ལས་དང་། ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་དང་སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་ཀྱི་རིམ་པ་གཟའ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་དང་རླུང་གི་འཇུག་པ་དང་རླུང་བཟུང་བའི་ཐབས་དང་རླུང་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་རླུང་གི་རྣམ་བཞག་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ།

第二部分是：
"这些脉的元素顺序是：
脐部为地，心为风，
喉部为火，头顶为水，
顶髻为空，秘密处，
被说为智慧乐的类别。
同样，直至毛发末端，
由六种元素依次产生。
通过左、右、中的分类，
成为身、语、意三类。"
如此所说，这些脉的元素顺序是：脐部是地大元素，心是风大元素，因此地风是方便智慧；喉部是火大元素，头顶是水大元素，因此火水是方便智慧；顶髻是虚空元素，秘密处被称为智慧乐的类别，因此空智是方便智慧。这样成对地将它们称为方便与智慧的意义是，在修习时应当以一重叠一重的方式修习各轮，这是口诀的重要要点。
同样，遍及到毛发末端的脉，也是由六大元素依次产生。如《念佛三昧海经》中所说，成佛时，毛孔呈现六边宝石的形象，这是因为元素的缘故。
由于说有三种方便智慧，因此所有脉也分为右脉（罗摩）、左脉（拉那）和中脉（中央），通过这三种分类，成为身、语、意种类的三三九种脉。
总之，应当了解从中脉到毛发末端的所有脉都具有六大元素、五大元素、四大元素、三大元素或二大元素的本质。
第三部分总结：
"如此了解脉的特性，
将会通达身体的实相。"
如此所说，依靠了解脉的实相和特性，将会了解身体不是整体和单一等等的实相，在世俗谛中也将了解身体的特性，即空无恒常、单一、自主的"我"等真实存在，了解所有脉的显现是带有垢染的化身。
第二部分是章节名称："在《甚深内义详解》词句释中，详细阐述身体脉的章节，即第三章的解释。"
如此所解释的脉，又被风所成就，且风在脉内运行，为了能对风进行关键修持，需要准确了解风的各种安立，因此详细讲解风有两部分：章节内容和章节名称。
第一部分章节内容分三：概述、详解和总结。
首先是概述：
"接着，将依次解释
风的本性和
所在处、作用、运行方式、
强弱次第和
流动、持风方法、过患和功德。"
如此所说，承诺将要解释风的本性等。在什么场合解释？在解释完脉的章节之后，接着在这第四章中解释。以何种方式解释？通过解释风的本性是哪些字母，风的所在处，根本风和支分风的作用，内外运行的方式，强弱的次第（与行星相对应），风的流动，持风的方法，风的过患与功德，以及显示轮回涅槃一切都是风的自性的方式，因为其中包含了关于风的所有论述，所以说要依次解释这些内容。
第二部分详细解释分五：被生和能生的本性


 གནས་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པ། ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་རིམ་པ་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པ། འཇུག་སྒོ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ། འཁོར་འདས་
ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རླུང་ནི་ངག་དང་དུས་སྦྱོར་ཏེ། །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་རླུང་ནི་གདོད་མའི་མི་ཤིགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་རླུང་དུ་བརྗོད་པ་ན་སྲོག་སྟེ་ཨ་ཐུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་བརྗོད་པ་ངག་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལས་འབྱུང་ཞིང་། དབུགས་དང་། ཆུ་སྲང་དང་། དབྱུག་གུ་དང་། དུས་སྦྱོར་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདི་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་སོགས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་སྐྱེས་པས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། མཚན་བརྗོད་ལས། ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག །དོན་ཆེན་ཡི་གེ་དམ་པ་སྟེ། །ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག །ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཡི་གེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབྱངས་གསལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཨ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་རླུང་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་
སྲོག་རླུང་ཨའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཨ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་གཞིར་གྱུར་པའི་རླུང་ནི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཨ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྩ་བའི་རླུང་ལྔའི་ངོ་བོ། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་ངོ་བོ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ། །སྲོག་རླུང་ཨ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། །ཐུར་སེལ་ས་ཁམས་ལྀ་ཡིག་སྟེ། །གྱེན་རྒྱུ་མེ་ཁམས་རྀ་ཡིན་ནོ། །མེ་མཉམ་རླུང་ཁམས་ཨི་ཞེས་བརྗོད། །ཁྱབ་བྱེད་ཆུ་དེ་ཨུ་རུ་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ལུས་འདི་ཆགས་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་དཀར་དམར་གྱི་དབུས་སུ་སོན་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་འདུ་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ལས་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དྲོད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་། ཡི་གེ་ལྔ་ལས་དབྱིབས་ཨ་ཐུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་
ཁམས་ལྔ་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ནི་ཁམས་ལྔ་ལས་ས་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ལྔ་ལས་ལྀ་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་ནི་ཁམས་ལྔ་ལས་མེ་ཡི་ཁམས་དང་། ཡི་གེ་ལྔ་ལས་རྀ་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་མཉམ་པར་གནས་པའི་རླུང་ནི་ཁམས་ལྔ་ལས་རླུང་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ལྔ་ལས་ཨི་ཡིག་ཅེས་བརྗོད་ལ། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ནི་ཁམས་ལྔ་ལས་ཆུ་ཁམས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་ལྔ་ལས་ཨུ་རུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་དེ་སྟོང་ཆེན་ཡི་གེ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཅིང་གཞན་དེའི་ཡོན་ཏན་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་ངོ་བོ་ནི། དེ་ནས་ཡན་ལག་རླུང་ལྔ་ནི། །ཀླུ་ནི་སས་བསྐྱེད་ནམ་མཁའ་ཨཱ། །རུས་སྦལ་རླུང་སྟེ་ཨེ་རུ་བཤད། །རྩངས་པ་མེ་སྟེ་ཨཱར་ཉིད་ཡིན། །ལྷ་སྦྱིན་ཆུ་ཁམས་ཨོ་རུ་འགྱུར། །ཨཱལ་ནི་ས་ཁམས་ནོར་ལས་རྒྱལ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་ཁམས་དང་ངོ་བོ་ནི། ཀླུའི་རླུང་ནི་ས་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་ཡི་གེ་ཨཱ་རིང་པོའོ།

所在处、作用和运行顺序及其作用、进入门户及其利益、解释一切轮回和涅槃都是风的自性。
第一部分有两个方面：宣说和解释。
首先是宣说：
"风是语言和时轮，
一切字母皆从此生。"
如此所说，作为一切轮回和涅槃基础的风是原始的大不坏，即当说到"风"时，指的是生命，它以短音"ཨ"为本性，因此所有言语也由此产生，气息、水瓶、杖、时轮等也从此生起，所有元音和辅音等一切字母也从此产生。虽然它不可言说，但它是一切言说的基础，如《名号颂》中说：
"ཨ是一切字母的最胜，
有大义的至上字母，
从内部生起而无生，
远离言词表达，
一切言词之因的最胜，
能清晰显现一切词语。"
如此所说，就字母而言，一切元音辅音的根本是ཨ；就风而言，十种风的根本是以ཨ形态呈现的生命风；就智慧而言，最高不变的大乐本身被称为ཨ。因此，作为一切法的根本或基础的风，就是称为生命的ཨ，一切轮回和涅槃的法皆从它显现。
第二部分有三方面：根本五风的本质，支分五风的本质，被生和能生的方式。
首先，根本五风的本质：
"最初依靠意识，
生命风以ཨ的形态，
是虚空元素的自性。
下行风是地大元素，为ལྀ字，
上行风是火大元素，为རྀ，
平住风是风大元素，称为ཨི，
遍行风是水大元素，变成ཨུ。"
如此所说，当这金刚身形成时，最初依托于进入白红明点中央的阿赖耶识，从行蕴意识的活动中产生了被称为大生命风的风，即被称为是众生身体、意识和温暖的依托的风，它以五种字母中的短音ཨ的形态呈现，在五大元素中属于虚空元素的自性。
从它衍生出的下行风，在五大元素中属于地大元素，在五种字母中呈ལྀ字的形态。上行风在五大元素中属于火大元素，在五种字母中呈རྀ字的形态。与火平行存在的风（平住风）在五大元素中属于风大元素，在五种字母中称为ཨི字。遍行风在五大元素中属于水大元素，在五种字母中变成ཨུ。这样安立的原因是，作为一切根本的大生命风是空性五字的自性，其他风则从它的功德中衍生而来。
第二，支分五风的本质：
"然后支分五风是：
龙风由地生，虚空为ཨཱ，
龟风是风大元素，解释为ཨེ，
强风是火大元素，为ཨཱར，
提婆达多是水大元素，变成ཨོ，
ཨཱལ是地大元素，胜财。"
如此所说，接着支分五风的元素和本质是：龙风由地大元素生成，因为它是智慧的自性，所以是虚空的长音字母ཨཱ。龟风是风大元素，被解释为ཨེ。强风是火大元素，为ཨཱར。提婆达多是水大元素，变成ཨོ。ཨཱལ是地大元素，胜财。


 །རུས་སྦལ་གྱི་རླུང་ནི་རླུང་ཁམས་ཏེ་ཡི་གེ་ཨེ་རུ་འགྱུར་ལ། རྩངས་པའི་རླུང་ནི་མེ་ཁམས་ཏེ་ཡི་གེ་ཨཱར་ཉིད་ཡིན་ཅིང་། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རླུང་ནི་ཆུ་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ཨོ་རུ་འགྱུར་ལ། ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ནི་ས་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ཨཱལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྐྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་དང་། དེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་ཟླ་བ་རེ་རེ་ལ། །རིམ་བསྐྱེད་ད་ལྟ་ལས་ཀུན་བྱེད། །སྡུད་པ་ལོ་ནི་བཅུ་བཅུར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མངལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཆགས་པའི་དུས་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་སྲོག་རླུང་ཨའི་རྣམ་པ་ཅན་གྲུབ། ཟླ་བ་གཉིས་པར་སྲོག་ལས་ཐུར་སེལ་འཕྲོ་བས་མཚོན། ཟླ་བ་བཅུའི་བར་ཟླ་བ་རེ་རེ་ལ་རླུང་རེ་རེ་རིམ་པར་འཕྲོས་ནས་རླུང་བཅུ་པོའི་ནུས་སྟོབས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ནས། ད་ལྟ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་རླུང་ལྔས་དབང་པོ་ལྔའི་རྟེན་བྱེད་པ་སོགས་ལུས་གནས་པ་དང་བསྐྱོད་པ་དང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་དང་བཤང་གཅི་འབྱིན་སྡོམ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀུན་བྱེད་ལ། མཐར་བསྡུད་པ་
ནི་སྐྱེས་བུ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་ན་ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་གི་ནུས་པ་ལྷས་བྱིན་གྱི་རླུང་ལ་སྡུད་པ་སོགས་ལོ་ནི་བཅུ་བཅུ་ལ་རླུང་རེ་རེའི་ནུས་པ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་འགྲེལ་མཛད་འགའ་ཞིག་གིས། ཐོག་མར་སྐྱེད་སྐབས་སྲོག་ལས་ཐུར་སེལ། ཐུར་སེལ་ལས་གྱེན་རྒྱུ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ་པར་འཕྲོས་པ་དང་། སྡུད་རིམ་སྐབས། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ན་ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ལྷས་བྱིན་གྱི་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་བཤད་པ་སོགས་རང་འགྲེལ་དང་ཡང་འགལ་ཞིང་ལུང་རིག་གིས་མི་འཐད་པ་དྭགས་རམ་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའང་ཤེས་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་པའི་འགྲེལ་པ་ལའང་སྐབས་འདི་སོགས་སུ་ཡིག་ནོར་གྱི་སྐྱོན་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལས། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རླུང་། །ཀུན་གཞི་མཁའ་སྟེ་ཉོན་ཡིད་བཅས། །འདུ་བྱེད་རླུང་སྟེ་ཚོར་བ་མེ། །འདུ་ཤེས་ཆུ་ལ་གཟུགས་ནི་ས། །རིམ་པས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་སྐྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རླུང་སྦྱར་ནས་ཡེ་
ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་མུན་པའི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་རླུང་དང་། མུན་པའི་སྣང་བ་དེ་ལས་མཆེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལངས་པ་ནི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་རླུང་གི་རླུང་དང་། མཆེད་པ་དེ་ལས་ཉེར་ཐོབ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་འབྱུང་བས་ཚོར་བ་ནི་རྒྱུད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེའི་རླུང་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཆུའི་རླུང་དང་། གཟུགས་ནི་སྲ་བ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སའི་རླུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་ལྔ་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རིམ་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྐྱེད་བྱ་དང་ཁམས་ལྔ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་གསུངས་སོ།

 །རུས་སྦལ་གྱི་རླུང་ནི་རླུང་ཁམས་ཏེ་ཡི་གེ་ཨེ་རུ་འགྱུར་ལ། རྩངས་པའི་རླུང་ནི་མེ་ཁམས་ཏེ་ཡི་གེ་ཨཱར་ཉིད་ཡིན་ཅིང་། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རླུང་ནི་ཆུ་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ཨོ་རུ་འགྱུར་ལ། ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ནི་ས་ཁམས་དང་ཡི་གེ་ཨཱལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྐྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་དང་། དེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་ཟླ་བ་རེ་རེ་ལ། །རིམ་བསྐྱེད་ད་ལྟ་ལས་ཀུན་བྱེད། །སྡུད་པ་ལོ་ནི་བཅུ་བཅུར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མངལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཆགས་པའི་དུས་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་སྲོག་རླུང་ཨའི་རྣམ་པ་ཅན་གྲུབ། ཟླ་བ་གཉིས་པར་སྲོག་ལས་ཐུར་སེལ་འཕྲོ་བས་མཚོན། ཟླ་བ་བཅུའི་བར་ཟླ་བ་རེ་རེ་ལ་རླུང་རེ་རེ་རིམ་པར་འཕྲོས་ནས་རླུང་བཅུ་པོའི་ནུས་སྟོབས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ནས། ད་ལྟ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་རླུང་ལྔས་དབང་པོ་ལྔའི་རྟེན་བྱེད་པ་སོགས་ལུས་གནས་པ་དང་བསྐྱོད་པ་དང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་དང་བཤང་གཅི་འབྱིན་སྡོམ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀུན་བྱེད་ལ། མཐར་བསྡུད་པ་
ནི་སྐྱེས་བུ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་ན་ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་གི་ནུས་པ་ལྷས་བྱིན་གྱི་རླུང་ལ་སྡུད་པ་སོགས་ལོ་ནི་བཅུ་བཅུ་ལ་རླུང་རེ་རེའི་ནུས་པ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་འགྲེལ་མཛད་འགའ་ཞིག་གིས། ཐོག་མར་སྐྱེད་སྐབས་སྲོག་ལས་ཐུར་སེལ། ཐུར་སེལ་ལས་གྱེན་རྒྱུ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ་པར་འཕྲོས་པ་དང་། སྡུད་རིམ་སྐབས། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ན་ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ལྷས་བྱིན་གྱི་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་བཤད་པ་སོགས་རང་འགྲེལ་དང་ཡང་འགལ་ཞིང་ལུང་རིག་གིས་མི་འཐད་པ་དྭགས་རམ་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའང་ཤེས་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་པའི་འགྲེལ་པ་ལའང་སྐབས་འདི་སོགས་སུ་ཡིག་ནོར་གྱི་སྐྱོན་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལས། །སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རླུང་། །ཀུན་གཞི་མཁའ་སྟེ་ཉོན་ཡིད་བཅས། །འདུ་བྱེད་རླུང་སྟེ་ཚོར་བ་མེ། །འདུ་ཤེས་ཆུ་ལ་གཟུགས་ནི་ས། །རིམ་པས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་སྐྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རླུང་སྦྱར་ནས་ཡེ་
ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་མུན་པའི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་རླུང་དང་། མུན་པའི་སྣང་བ་དེ་ལས་མཆེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལངས་པ་ནི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་རླུང་གི་རླུང་དང་། མཆེད་པ་དེ་ལས་ཉེར་ཐོབ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་འབྱུང་བས་ཚོར་བ་ནི་རྒྱུད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེའི་རླུང་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཆུའི་རླུང་དང་། གཟུགས་ནི་སྲ་བ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སའི་རླུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་ལྔ་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རིམ་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྐྱེད་བྱ་དང་ཁམས་ལྔ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་གསུངས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译成简体中文
龟的气是风大，变为字母"E"；青蛙的气是火大，正是字母"AR"；天授的气是水大，变为字母"O"；胜财的气是地大，具有字母"AL"的形态。第三，生收的方式有二：实际和与智慧金刚集经的经文结合。第一，初始时，每月各自，依次生起，现今行一切事，收摄则说是十年十年。即在胎中金刚身形成时，诸气之初形成为具有"A"形态的命气。第二个月，从命气向下行气扩散。直至第十个月，每个月依次扩散一个气，十种气的力量逐渐增长。现在，五种根本气支持五蕴，五种支分气支持五根，以及维持身体、移动、言语、排泄控制等一切行为。最后收摄，以寿命百岁的人为例，出生后十岁时，胜财气的力量融入天授气等，每隔十年收摄一气的力量。
这里，某些注释者说，最初生起时从命气生下行气，从下行气生上行气等，前者生后者依次扩散；收摄阶段，十岁时胜财气融入天授气等说法，与自注相违，并且通过教证和理证不合理，这点需知道札仁巴和怛哩那斯足下已作良好解释。然而，怛哩那斯的注释在这段等处也有文字错误。
第二，这在智慧金刚中说：心性光明智慧气，阿赖耶为空连意，行蕴为风，受是火，想是水而色是地，依次所生和能生所说。即这气的生收方式，结合五蕴和气，智慧金刚集经中所说的含义是：本性光明的心性是智慧气，这也称为大空。从此生起具有暗相特征的阿赖耶识和意，是空气；从暗相中扩展的烦恼意和行聚起，具有动性特征，故为风气；从扩展中生起近得、六识及眷属，受是燃烧相续的火气；想是执取对境相的水气；色具有坚硬稳固等特性，故是地气。如是，五大种和五蕴依次为五蕴所生和五大种能生所说。


 །དེ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཅིག་ལ་ཡང་སྐྱེད་སྡུད་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་དེ་ལས་མུན་པའི་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཉེར་ཐོབ་རླུང་ཁམས་པ་དང་། དེ་ལས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་མཆེད་པ་མེ་
ཁམས་པ་དང་། དེ་ལས་ཡུལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཆུ་ཁམས་པ་དང་། དེ་ལས་ཕུང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རགས་སྣང་ས་ཁམས་པ་རིམ་པས་སྐྱེ་ལ། སྡུད་པའི་ཚེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་རགས་པར་སྣང་བ་ནས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་གྱི་བར་ཐིམ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་བཞི་པོ་དག །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། །དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་རྣམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གནས་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ལྟར་ལུས་གནས་ལས་བྱེད་པ། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་བཅུར་བསྐྱེད་ནས་ད་ལྟ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཅི་རིགས་པར་གནས་ཤིང་བྱེད་ལས་མ་ལུས་པ་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་འོག་ནས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་གནས་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། སྲོག་རླུང་གི །ཐུར་སེལ་གྱི། མེ་མཉམ་གྱི། གྱེན་རྒྱུའི། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གནས་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པའོ། །དང་
པོ་ནི། སྤྱིར་ནི་ལུས་རྣམས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང་། །རྩ་བ་དབུ་མ་སྲོག་རླུང་ནི། །དབུས་གནས་ཀུན་གཞི་བརྟེན་པར་བྱེད། །ནམ་མཁའི་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །འཆི་བའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་རྒྱུ། །ད་ལྟ་བདག་འཛིན་དྲན་པ་བསྐྱེད། །ལོག་ན་བརྒྱལ་སྨྱོ་འཆི་བར་བྱེད། །ལས་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པར་གནས། །ཁ་དོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྲོག་རླུང་སྤྱིར་བསྟན་ཙམ་དུ་ནི་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཀྱང་། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དབུ་མ་ལ་བརྟེན་པ་རླུང་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་དེ་ནི། གཙོ་བོར་ལུས་ཀྱི་དབུས་དྲང་པོར་གནས་ཤིང་ཀུན་གཞི་དང་རྟེན་བརྟེན་པར་འབྲེལ་བར་བྱེད་ལ། རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་ཆ་ཤས་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་ལ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་རྒྱུ་ཞིང་། གཙོ་བོར་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་ལོངས་པར་རྒྱུ་སྟེ། འདུས་པ་ལས། ནམ་མཁའི་མགོན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་དེ་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་ན་དབུ་མ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དག་པར་རྒྱུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིའི་རྟེན་དང་
བརྟེན་པའང་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་གྱིས་འབྲེལ་བར་གསུངས་ཀྱི་ས་ལ་ལྷས་སྦྱིན་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཅིང་ནམ་མཁའི་མགོན་པོ་དང་ནམ་མཁའི་རླུང་ཐ་དད་དུ་འཆད་དགོས་པ་རྗེ་བདུན་པས་གསུངས་སོ། །ད་ལྟ་ལུས་འཚོ་བའི་སྐབས་སུ་ནི་རླུང་འདི་ཡི་བྱེད་ལས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་རླུང་འདི་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རླུང་འདི་དབུ་མ་ལས་གནས་གཞན་དུ་ལོག་ན་ནི་བརྒྱལ་བ་དང་སྨྱོ་བ་དང་འཆི་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞི་དུས་ཐིམ་རིམ་དུ་སྙིང་གར་ལོག་པས་འཆི་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་རླུང་འདི་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ལ། རླུང་འདིའི་ཁ་དོག་ནི་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཁ་དོག་ཅན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་འགྲེལ་ལས་བཤད་དོ།

直译成简体中文
同一个意识进入中也有生收的方式：从一切空性光明中生起暗相、扩展、近得的风大，从此生起显现为对境的扩展火大，从此生起执取对境相的显现获得水大，从此依次生起蕴界等粗显的地大。收摄时也依次从粗显开始直至一切空性光明间融入。如根本续中所说："地等四者与，同样四空性，生与灭因及，八法皆识知。"
第二，解释安住作业，分三：略说、广说、总结。第一，"现今住身作业者"一句，即如是于十月中生起后，现今住于身体上下各处，行使一切作用，下文将广说此方式。第二分二：五根本气和五支分气的安住作业。第一分五：命气的、下行气的、平等气的、上行气的、遍行气的安住作业。
第一，"总则遍及一切身，根本中脉命气者，居中支持阿赖耶，称为虚空怙主者，死时中彻外运行，现今生起我执念，若逆则致昏狂死，业智交融而安住，色相如同虚空说。"即命气总体遍及身体上下乃至毛发末端，然而一切脉之根本中脉所依的一切气之根本大命气，主要安住于身体正中，与阿赖耶成依托关系。运行方式是部分与时轮气交融而行，主要是在死亡时，一日夜中行二万一千六百次，如《集经》中说："虚空怙主毗卢遮那本性之气，于死亡时从中脉向外彻底运行。"
此处的依托也说是条件与有条件者的关系，并非如地上依托提婆达多那样，"虚空怙主"和"虚空气"应当解释为不同，大七世尊曾如是说。现今活命时，此气的作用是产生我执和一切分别念，因为此气即是染污意。若此气从中脉偏离到其他位置，则产生昏厥、发狂和死亡，基位融入次第中，返回心间而引起死亡。此业气与明晰无分别的智慧气交融而住，此气的色相如同无色之相的虚空，续释中如是说。


 །གཉིས་པ་ནི། ཐུར་སེལ་འོག་ཏུ་གསུམ་འདུས་ནས། །འོག་འགྲོ་དྭངས་སྙིགས་འབྱིན་སྡོམ་བྱེད། །དུང་ཅན་ནང་གནས་བདེ་བའི་ཁམས། །ལོག་ན་སྨད་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ནི་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་རྩ་གསུམ་འདུས་མདོར་
གནས་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་། བྱེད་ལས་ནི་བཤང་གཅི་ཁུ་ཁྲག་སོགས་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཁམས་འབྱིན་སྡོམ་བྱེད་ལ། གཙོ་བོར་དུང་ཅན་མའི་ནང་དུ་གནས་ལ་ངོ་བོ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ལོག་ན་དྲི་ཆུ་འགགས་པ་སོགས་སྨད་ཀྱི་ནད་ཕལ་ཆེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མེ་མཉམ་མདུན་ཕྱོགས་རྩ་ལས་བྱུང་། །ཕོ་བར་ཟུག་སྟེ་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད། །ལུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱེར་ལོག་གྱུར་ན། །སྦོ་འཁྲོག་འཁྲུ་དང་མ་རུངས་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མེ་དང་མཉམ་པར་གནས་པའི་རླུང་ནི་སྙིང་གའི་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་སྣར་མ་ལས་བྱུང་ནས་རྩའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ཕོ་བར་ཟུག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱེད་ལས་ནི་ཟས་སྐོམ་བཞུ་བ་དང་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པ་དང་དྭངས་མ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་རྩ་གནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱེར་ནས་ལུས་གསོས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ལ་སྙིགས་མ་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གནས་གཞན་དུ་ལོག་པར་གྱུར་ན་ཁོང་པ་སྦོས་པ་དང་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི། གྱེན་རྒྱུ་མེ་མཚམས་རྩ་ལས་བྱུང་། །མགྲིན་པའི་གནས་སུ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ལུས་ངག་གླུ་གར་སོགས་
རྣམས་ཡིན། །ལོག་ན་སྟོད་ནད་ཕལ་ཆེར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་ནི་སྙིང་གའི་མེ་མཚམས་ཏེ་ནུ་མ་གཡས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩ་འདབ་གླང་ཆེན་ལྕེ་ལས་བྱུང་ཞིང་མགྲིན་པའི་གནས་སུ་ཟས་སྐོམ་མིད་པ་ལ་སོགས་ལས་ཀུན་བྱེད་ལ། བྱེད་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྐང་ལག་གི་ཟློས་གར་དང་འགྲོ་བ་སོགས་ངག་གི་གླུ་དང་ཟློས་གར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། རླུང་དེ་གནས་གཞན་དུ་ལོག་ན་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པར་སྟོད་ཀྱི་ནད་ཕལ་ཆེ་བ་བསྐྱེད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། ཁྱབ་བྱེད་གཡས་ཕྱོགས་རོ་མ་དང་། །འབྲེལ་ནས་ལུས་ཚིགས་ཀུན་ལ་གནས། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བྱེད་དེ་ལོག་པས། །ཡན་ལག་ཞ་རེངས་ནད་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ནི་སྙིང་གའི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩའི་འདབ་མ་རོ་མ་དང་འབྲེལ་བར་རྩ་སེར་སྐྱེའི་ནང་ནས་རྒྱུ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ལ། བྱེད་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བརྐྱང་བསྐུམ་དང་འདེགས་འཇོག་ལ་སོགས་མཐུ་ལྡན་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་གནས་གཞན་དུ་ལོག་པས་ཡན་ལག་ཞ་བ་དང་རེངས་པ་དང་གུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

直译成简体中文
第二，"下行气于下三汇，向下行走排泄控，居住贝壳脉内部，乐界若逆下病生。"即下行气住于脐下三脉汇合处向下行走，其作用是排泄控制大小便、精血等清浊成分，主要住在贝壳脉内部，本性是大乐智慧界。若偏离至他处，则产生尿闭等下身大多数疾病。
第三，"平等气从前方脉，插入胃中分清浊，遍运全身若偏离，胀泻腹痛不堪用。"即与火平等安住的气从心脏前方的鼻脉生起，脉端插入胃部，作用是消化饮食、分离清浊，将精华运送到身体一切脉道处以滋养身体并增强体力，排出糟粕。若偏离至他处，则通过腹胀、腹泻等方式造成不适。
第四，"上行气从火隅脉，住于喉处行诸事，身语歌舞等是也，若逆多生上身病。"即上行气从心脏的火隅即右乳对应处的象舌脉叶生起，在喉部执行吞咽饮食等一切功能，主要作用是身体手足舞蹈和行走等，语言的歌唱和表演等。若此气偏离至他处，则产生眩晕等上身大多数疾病。
第五，"遍行气右侧日脉，相连遍住身诸节，作为身力若偏离，四肢瘫痪诸病起。"即遍行气与心脏右侧的脉叶日脉相连，从黄色脉内运行并遍布身体一切关节，其作用是使身体伸屈举放等动作有力，若偏离至他处，则产生四肢瘫痪、僵硬、萎缩等一切疾病。


 །
གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔའི་གནས་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པ་ནི། བདེན་བྲལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་རླུང་མཚམས་དང་། །གཡོན་ཕྱོགས་དབང་ལྡན་རིམ་པ་ལྟར། །ཀླུ་སོགས་ཡན་ལག་རླུང་ལྔ་སྟེ། །ཀླུ་ཡིས་གཟུགས་འཛིན་ལུས་སྒེག་བྱེད། །རུས་སྦལ་སྒྲ་འཛིན་རྐང་ལག་བསྐྱོད། །རྩངས་པ་དྲི་འཛིན་ཁྲོ་འཁྲུག་བྱེད། །ལྷ་སྦྱིན་རོ་འཛིན་གླལ་བ་བྱེད། །ནོར་རྒྱས་རེག་འཛིན་ལུས་འདི་ལ། །ཤི་ནས་མ་འཐོར་བར་དུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་གའི་ལྷོ་ནུབ་བདེན་བྲལ་དང་། རྒྱབ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་བྱང་རླུང་མཚམས་དང་། གཡོན་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཤར་དབང་ལྡན་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ལྟར། ཀླུའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་གནས་ཏེ། དེའང་ཀླུའི་རླུང་ནི་སོག་པ་གཡས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩ་འདབ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུས་ནས་རྩའི་རྩེ་མོ་གཅིག་མིག་ལ་ཟུག་སྟེ་བྱེད་ལས་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་ལུས་སྒེག་པ་སོགས་བྱེད། རུས་སྦལ་གྱི་རླུང་ནི་སྙིང་གའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འདབ་མ་རྩ་རྒྱལ་བ་ལ་རྒྱུས་ནས་རྩེ་མོ་གཅིག་རྣ་བར་ཟུག་སྟེ་བྱེད་ལས་སྒྲ་འཛིན་པ་དང་རྐང་ལག་བསྐྱོད་པ་སོགས་བྱེད། རྩངས་པའི་རླུང་ནི་སོག་པ་གཡོན་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩ་
འདབ་ཨ་ལཾ་པུ་ཥ་ལ་རྒྱུས་ནས་རྩེ་མོ་གཅིག་སྣ་ལ་ཟུག་སྟེ་བྱེད་ལས་དྲི་འཛིན་པ་དང་ཁྲོ་བ་དང་འཁྲུགས་པ་སོགས་བྱེད། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རླུང་ནི་སྙིང་གའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ཨི་ཌ་སྟེ་ལུག་ཅེས་པ་ལ་རྒྱུས་ནས་རྩེ་མོ་གཅིག་ལྕེ་ལ་ཟུག་སྟེ་བྱེད་ལས་རོ་འཛིན་པ་དང་གླལ་བ་སོགས་བྱེད། ནོར་ལས་རྒྱལ་གྱི་རླུང་ནི་ནུ་མ་གཡོན་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩ་ཀུ་ཧཱ་ལ་རྒྱུས་ནས་རྩའི་རྩེ་མོ་ལྕེའུ་ཆུང་གི་དབུས་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དུ་ཟུག་སྟེ་བྱེད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁམས་དཀར་ཆ་གྱེན་ལ་འདྲེན་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་སོགས་འཛིན་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་ཤི་ནས་མ་འཐོར་གྱི་བར་དུ་གནས་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་སྲ་བའི་ཁམས་མི་འདོར་བ་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ད་ལྟ་ཐུན་བརྒྱད་རང་བཞིན་ཏེ། །འདི་རྣམས་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ད་ལྟ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཐུན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་རླུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚུལ་དང་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་གཙོ་བོར་ཐུན་དང་དུས་སྦྱོར་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སམ། ཡང་ན་འདི་དག་ཁམས་ཀུན་
འབྱུང་ཡིན་པའི་ངེས་པས་རེ་རེའང་ཁམས་ལྔའམ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་། ཕྱིར་འགྲོ་བ་སྡུད་རིམ་དང་ནང་དུ་འབྱུང་བ་སྐྱེད་རིམ་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་རླུང་འདི་རྣམས་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་རིམ་པ་བྱེད་ལས་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་ཚུལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་དང་། ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི། ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒྱུ་ཚུལ་དང་། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་རིམ་པ་ཁ་དོག་དང་སྟོབས་དང་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བཤད་པ་དང་། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། རྩ་འཁོར་ལོ་བཞིར་རྒྱུ་ཚུལ་དང་། སྤྱིའི་ཁམས་བཤད་པ། ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལུགས། ཞར་ལ་འགག་པའི་ངེས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་དང་། སྤྱི་བོ། མགྲིན་པ། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོར་རྒྱུ་ཚུལ་ལོ།

直译成简体中文
第二，五支分气的安住作业是："离真西方风隅及，左方自在依次第，龙等五种支分气，龙持色相身姿美，龟持声音手足动，青蛙持香发怒乱，天授持味作呵欠，胜财持触住此身，直至死后未分离。"即心脏的西南离真、后方、西北风隅、左方、东北自在等处，依次安住龙气等五支分气。其中，龙气从右胸对应处的胜脉运行，脉端插入眼睛，作用是执取色相和使身体优美等。龟气从心脏后方的脉叶胜脉运行，脉端插入耳朵，作用是执取声音和移动手足等。青蛙气从左胸对应处的阿蓝普沙脉叶运行，脉端插入鼻子，作用是执取气味和发怒争吵等。天授气从心脏左侧的伊达即羊脉运行，脉端插入舌头，作用是执取味道和打哈欠等。胜财气从左乳对应处的库哈脉运行，脉端插入悬雍垂中央和一切毛孔，作用是一方面将白色精华向上提引，一方面执取光滑粗糙等触感，一方面在此身体中从死亡直至未分解期间安住，即维持身体坚实成分不散失。
第三，总结："现今八时段本性，这些主要是宣说。"即这十种气是现今昼夜八大时段的本性，依据这些气的运行方式和数量，主要宣说时段和时轮等。或者，由于这些气是一切界的根源，确定每一气都以五或六大种的本性安住，外出为收摄次第，内入为生起次第，因此主要宣说这些气。
第三，解释外内运行次第及作用分二：略说和广说。第一，"运行方式外内二"，即此气运行的方式有向外运行和向内运行两种。第二，广说分四：向内运行、向外运行方式、如何运行次第色相力量功德的说明、显示各种续典相互不违的意趣。第一分二：解说和总结。第一分五：在四轮脉中运行方式、总体界的说明、在关节轮中的运行方式、一切脉的运行规律、顺便说明停滞的确定性。第一分四：在心轮、顶轮、喉轮、脐轮中的运行方式。


 །དང་པོ་ནི།
སྲོག་རླུང་སྒྲ་གཅན་རང་བཞིན་ནི། །དབུ་མར་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་གནས། །ཇི་ལྟར་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་ལྟར། །འཁོར་ལོ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོར་རྒྱུ་ཚུལ་ནི་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དང་པོར་མངལ་དུ་ཆགས་པ་ནས་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་དབུ་མར་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་གནས་ཤིང་། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་དང་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་བློན་པོ་ལྟར་ལས་ཀུན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལ་སོ་སོར་འབྱུང་བ་བཞིའི་དབྱེ་བས་བཞི་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བས་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་བཞི་དང་མཚམས་བཞིའི་རྩ་ལ་རླུང་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོར་རླུང་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་དུ་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་བརྒྱད་དེ་ཞེ་བརྒྱད་རྒྱུ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་ལ་གསུམ། སྤྱིར་བསྟན་པ། དུས་འཁོར་བའི་ལུགས། བདེ་དགྱེས་སོགས་ཀྱི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི།
སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་སུམ་ཅུ་གཉིས། །ཟླ་བའི་རྐང་པ་དང་མཚུངས་པའི། །རླུང་རྒྱུ་དེ་ཕྱིར་བཅུ་དྲུག་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་ཏུ་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི། བདེ་དགྱེས་སོགས་སུ་སྤྱི་བོར་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྦྱར་བའམ་ཡང་ན་ལུས་ལ་གནས་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཁྲག་གཙོ་བོར་རྒྱུ་ལ་ནང་གི་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཟླ་བའི་རྐང་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་མཚུངས་པའི་རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྡན་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་དུས་འཁོར་ལས་སྤྱི་བོར་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉིས་ནི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །གཞན་དག་བཅུ་བཞི་རིམ་པ་ལྟར། །ལྔ་པ་གསུམ་དང་བཞི་པ་གཅིག །གསུམ་གཉིས་གཅིག་ནི་རིམ་བཞིན་རྒྱུ། །ཕྱི་མའི་རྩ་བདུན་རིམ་པ་བཟློག །དེ་དག་ཡོན་ཏན་རིམ་པ་ཡིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་འཁོར་ལུགས་དེ་ལྟར་ན། རྒྱུ་ཚུལ་དངོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཟླ་རྐང་ལ་སྔ་རྐང་གནས་བདུན་ཕྱི་རྐང་གནས་བདུན་སྟེ་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་རྐང་མཚམས་དང་རྐང་པ་རྫོགས་
མཚམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་བསྣན་པས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་དག་པས། དཔྲལ་བའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་གཅིག་དང་ལྟག་ཁུང་གི་དབུས་ཀྱི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་ནི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ་གཉིས་པོ་ལས་གཞན་དག་རྩ་བཅུ་བཞི་ལ་གཡས་སྐོར་དུ་བཤད་ན་རིམ་པ་ལྟར་གཡས་ཀྱི་རྩ་འདབ་དང་པོ་གསུམ་ལ་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སའི་རླུང་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ་བས་ལྔ་པ་གསུམ་དང་། དེ་ནས་གཅིག་ལ་ཆུའི་རླུང་དྲི་མ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ་བས་བཞི་པ་གཅིག་དང་། དེ་ནས་གཅིག་ལ་མེའི་རླུང་གཟུགས་དྲི་མ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ། དེ་ནས་གཅིག་ལ་རླུང་གི་རླུང་སྒྲ་རེག་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ། དེ་ནས་གཅིག་ལ་ནམ་མཁའི་རླུང་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་པར་རིམ་བཞིན་རྒྱུ་བ་ནི་ཟླ་བའི་སྔ་རྐང་དང་མཐུན་ལ། རྩ་བརྒྱད་པ་ལྟག་ཁུང་གི་རྩ་ལ་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་པས་སྟོང་པ་ནི་རྐང་མཚམས་སོ།

直译成简体中文
第一，"命气罗睺自性是，如王居住于中脉，犹如心轮之形式，其他诸轮亦如是。"即在心轮中的运行方式是：大命气罗睺界的自性，从最初在胎中形成直至死亡，都如国王般安住于中脉。从它扩散的根本和支分诸气，如大臣般在身体上下内外一切处行使一切功能。在心轮中，根本和支分气各以四大种分类，各分四种共八种，因此在心轮的四方四隅脉中，这八气运行。如同心轮中八组气运行一样，脐等其他轮中也有八八即四十八组气运行，应当了知。
第二，顶轮分三：总说、时轮的传统、胜乐等的传统。第一，"顶轮脉叶三十二，与月足相应之气，运行因此说十六。"即顶大乐轮脉叶中气运行方式是：胜乐等说顶部有三十二脉叶，这是方便智慧双运的结合；或者，在身体存在时，外部十六脉叶主要运行血液，内部十六脉叶中运行与月亮盈亏相应的气和具有五功德等的菩提心，因此时轮中说顶部有十六脉叶。
第二，"二为空性之自性，其余十四依次第，五三四一三二一，依次运行后七反，彼等乃是依功德，次第。"即如是时轮传统，具体运行方式如何呢？月足有前七位置后七位置共十四，加上两足交界和足完成界限的两个结合点，共有十六，其纯净意义是：额中央一脉和后脑中央一脉两处运行空性自性智慧部分；除这两者外的其余十四脉，若顺时针说，则依次在右侧前三脉中运行具有静暗明三性的地气，有色声香味触五功德，故称"五三"；然后一脉中运行水气，具除香外四功德，故称"四一"；然后一脉中运行火气，具除色香外三功德；然后一脉中运行风气，具声触二功德；然后一脉中运行空气，只具声音一功德，依次运行，这与月前足相合。第八脉后脑脉中无任何功德故空，这是足交界点。
;


 །དེ་ནས་ཕྱི་མའི་རྩ་བདུན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་ལྟག་
ཁུང་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་རྩ་དགུ་པ་ལ་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ། བཅུ་པ་ལ་སྒྲ་རེག་གཉིས་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་སྒྲ་རེག་རོ་གསུམ་དང་། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བཞི་དང་། དེ་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གསུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་དཔྲལ་བའི་ཐིག་ལེར་ནི་སྲོག་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྐང་པ་རྗོགས་པའི་མཚམས་སོ། །དེ་དག་ནི་རླུང་རྒྱུ་རིམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིམ་པ་ཡིས་དུས་འཁོར་དུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་བ་མང་ན་ཡོན་ཏན་ཆེ། ཉུང་ན་ཡོན་ཏན་ཆུང་བས་ཡོན་ཏན་གྱི་རིམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བདེ་དགྱེས་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ནི། དབྱུག་གུ་ཉེར་བརྒྱད་སྟོང་པ་བཞི། །སྤྱིར་ནི་ཞག་གཅིག་སུམ་ཅུ་གཉིས། །ཡུད་ཙམ་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱི་བོར་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སུ་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་དུས་སྦྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དབྱུ་གུ་ཉེར་བརྒྱད་དང་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་པ་གཉིས་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བཞི་སྟེ་སྤྱིར་བསྡོམས་ན་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཞག་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་གཉིས་ལ་ཡུད་ཙམ་རེ་རེར་བྱས་པའི་ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་ལས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་མགྲིན་པར་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ་ལ་གསུམ། རྩ་འདབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ། དུས་འཁོར་ནས་བཤད་པའི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། རྒྱུད་གཞན་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མགྲིན་པར་རྩ་ནི་བཅུ་དྲུག་པོ། །ཐབས་ཤེས་དབྱེ་བས་སུམ་ཅུ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་གྲངས་བདེ་དགྱེས་འདུས་པ་སོགས་ལས་བཤད་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས། དུས་འཁོར་ལས་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་མཐུན་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་བཞིར་ནི་སྟོང་པ་རྒྱུ། །གཞན་དག་ཕྱོགས་བཞིར་བདུན་བདུན་དུ། །རྒྱུ་སྐར་ལོངས་སྤྱོད་དང་མཚུངས་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་མཚམས་ཀྱི་རྩ་འདབ་བཞིར་ནི་སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྒྱུ་ཞིང་བཞི་པོ་དེ་ལས་གཞན་དག་ཉི་
ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་ཕྱོགས་བཞིར་བདུན་བདུན་དུ་བྱས་པ་ལ་བྱི་བཞིན་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་མཚུངས་པའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ནས་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་བཤད། །ཅེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། དུས་འཁོར་ལས་གཞན་བདེ་དགྱེས་འདུས་པ་སོགས་ནས་མགྲིན་པའི་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་རླུང་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་ནི། གོང་མ་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་རྩ་སོ་གཉིས་པོ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྦྱར་བས་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་དག་སྦྱོར་དུ་འགྱུར་བས་ན་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུ་ཚུལ་ལ་གཉིས། རྩ་འདབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རླུང་རྒྱུ་ཚུལ་དུས་འཁོར་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ།

直译成简体中文
然后后七脉依次与前相反，即从后脑向右侧，第九脉中运行只具一个声音功德，第十脉中具声触二功德，第十一脉中具声触味三功德，第十二脉中具色声香味四功德，然后到第十五脉三脉中具五功德，第十六脉额头明点则是命气完全充满、智慧自性，这是足终结界限。这些是依气运行次第的功德次第，如时轮中所示；此中色声等功德运行多则功德大，少则功德小，所以用"功德次第"词语表示。
第三，胜乐等的传统："棒二十八空性四，总计一日三十二，刹那自性如是说。"即顶部三十二脉叶中气运行方式是：就时间相合而言，二十八棒和空性智慧二者由方便智慧分类成四，总共三十二气运行。这也是一日中每两小时为一刹那，共三十二刹那的自性，各续互相如是说。
第三，喉轮气运行方式分三：总说脉叶分类、时轮中说的气运行方式、其他续典中所说的方式。第一，"喉部脉数有十六，方便智慧分三十二。"即喉轮脉叶数量，胜乐集会等中所说是十六，将这十六脉各分为方便智慧二，因此时轮中说有三十二脉叶，这是总体说明各续典意趣一致。
第二，"其中四处空性行，其余四方各七七，如同星宿受用行。"即在三十二脉叶中，四隅脉叶中运行空性智慧部分，除此四外的其余二十八脉，在四方各分七支，与包括月宿在内的二十八星宿受用相应的气运行。
第三，"他续说有十六转。"这一句是说：除时轮外，胜乐集会等续中说喉部十六脉叶中运行十六转气，这与上述时轮传统的三十二脉以方便智慧二二双运结合成十六净相结合，因此各续典意趣并不相违。
第四，脐轮运行方式分二：总说脉叶分类和显示气运行方式与时轮相合。


 །དང་པོ་ནི། ལྟེ་བར་རྩ་ནི་དྲུག་ཅུ་བཞི། །ཁྱིམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བས་ན། །ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་དྲུག་ཅུ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོའི་རྩའི་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་དབུ་མ་ལས་གྱེས་པ་རྩ་བའི་རྩ་འདབ་བཞི་ལ་ཁྱིམ་མམ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་
འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ལ་འཕོ་ཆུང་ངམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལྔ་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས་རྩེ་མོ་ལྔ་ཚན་དུ་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་བསྡོམས་པས་རྩེ་མོ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། རྩ་བའི་བཞི་དང་བཅས་པས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་གང་དུ་རླུང་རྒྱུ་བའི་གནས་ཀྱི་རྩ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱུག་གུ་དྲུག་ཅུའི་བདག་ཉིད་དོ། །བཞི་ནི་སྟོང་པ་དབུ་མར་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་འདབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དྲུག་ཅུ་པོ་དེར། དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུའི་བདག་ཉིད་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་ལ། རྩ་བའི་རྩ་འདབ་བཞི་པོ་དེར་ནི་སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དབུ་མ་ལ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩ་སྤྱིའི་ཁམས་བཤད་པ་ནི། ཀུན་ཀྱང་མདུན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རླུང་། །གཡས་མེ་གཡོན་ཆུ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ས། །མཚམས་དང་བཅས་པ་རགས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་རྩ་ཀུན་ཀྱང་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་རླུང་ཁམས། གཡས་པ་རྣམས་མེ་ཁམས། གཡོན་པ་ཆུ་ཁམས། རྒྱབ་ཕྱོགས་ས་ཁམས་ཡིན་ལ། མཚམས་དང་བཅས་པ་སྟེ་མེ་མཚམས་རླུང་ཁམས། བདེན་བྲལ་མེ་ཁམས། རླུང་མཚམས་ས་
ཁམས། དབང་ལྡན་ཆུ་ཁམས་པར་བསྟན་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའི་དག་པ་དང་མཐུན་པར་རགས་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དབུས་མ་ནས་རྒྱུ་ཚུལ་ནི་གསུམ་ལས་གང་རུང་གི་དབུས་ནས་རྒྱུ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་གཉིས་ཀའི་དབུས་ནས་རྒྱུ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་རྩ་གཅིག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ལྟེ་བའི་འཕོ་ཆུང་གི་རྩ་འདབ་ལྔ་པོ་ལ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་རང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་བཞིན་ཚིགས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །འཁོར་ལོ་རྒྱུ་བ་སུམ་ཅུ་སྟེ། །ཀུན་ལས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུའི་སྲོག །ཉིང་ལག་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་བཞིར་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རྐང་ལག་གི་ཚིགས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ཡང་འཁོར་ལོ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རེ་ཡོད་པ་རྣམས་སུ་རླུང་རྒྱུ་བས་འཁོར་ལོ་རེ་ལ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་སུམ་ཅུ་རེ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཀུན་བསྡོམས་པ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་སྲོག་སྟེ་རླུང་གི་
གྲངས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ། ཉིང་ལག་སོར་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་སུ་ཡང་རླུང་རྒྱུ་བའི་གྲངས་སྔ་མ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡིན་ཏེ། སོར་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་དྲུག་དྲུག་ཡོད་པས་རྩ་འདབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཐུན་པའི་རླུང་རྒྱུ་བས་སོ།

直译成简体中文
第一，"脐轮之脉六十四，以宫分类而区分，五组十二为六十。"即脐轮的脉叶六十四是：从中脉分出的四根本脉叶，以宫或时轮十二的分类各分三支，由此生成十二大转，每一大转有五小转或五曼荼罗的分类，顶端各分为五组，十二个五组合计六十顶端，加上四根本支，共六十四，这是确认气运行处的六十四脉。
第二，"六十棒杖之自性，四为空性中脉行。"即在那六十脉端，运行六十棒杖自性的时轮气，而在四根本脉支中，运行空性智慧部分的中脉气。
第二，解释总体脉界："一切前方皆风界，右火左水后方地，连同四隅为粗相。"即这些脉的界次第是：一切脉的前方脉皆为风界，右方为火界，左方为水界，后方为地界；连同四隅即火隅为风界，离真为火界，风隅为地界，自在为水界，这是与曼荼罗神祇清净相符的粗略说明。从中央运行方式是：从三者任一中央运行为空界，从两者中央运行为智慧界。虽然总体上一脉也依方隅分类如前所述，但具体而言，脐部小转的五脉叶也正是前述的这五界，自注中如是说。
第三，关节轮中气运行方式："同样大关节十二，运行轮数为三十，合计三百六十命，支节亦与彼相同。"即如同四轮中气运行方式，在手足大关节十二轮中气运行方式也是每轮有三十脉叶，其中气运行，因此每轮各有三十气运行，十二轮合计有三百六十命即气数运行。支节指手指关节的脉中，气运行数与前相同为三百六十，这是因为六十指关节轮各有六脉叶，气运行数与脉叶数相应。
;


 །བཞི་པ་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བཞིར། །འགྲོ་བ་དབུ་མའི་བདག་ཉིད་གསུངས། །དཀར་དམར་གྱིས་ཕྱེ་དེ་དང་མཉམ། །སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་རླུང་། །དེ་ལྟར་ནང་ན་རྒྱུ་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྗེས་དེ་ནས་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཚུལ་བཤད་ན། ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་དབུ་མའི་བདག་ཉིད་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་འགྲོ་བར་གསུངས་ལ། དཀར་ཆས་ཕྱེ་བ་སྐུའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཟླ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་དང་། དམར་ཆས་ཕྱེ་བ་གསུང་གི་རིགས་ཀྱི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཉི་མའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བས་སམ། རྩ་རེ་རེར་ཞག་གཅིག་ལ་རླུང་ཉི་ཁྲི་
ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་རྒྱུ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལོ་གཅིག་གི་དུས་སྦྱོར་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ནང་ན་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་གཅིག་ཀྱང་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་བར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཞར་ལ་འགག་པའི་ངེས་པ་ནི། གང་ཚེ་ལུག་སོགས་རྩ་གཅིག་ཏུ། །རླུང་འགགས་དེ་ཚེ་ཕྱོགས་ཀུན་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལུས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་ལྟས་ནི་ལྟེ་བའི་ལུག་ལ་སོགས་པ་རྩ་གཅིག་ཏུ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་འགགས་ནས་མི་རྒྱུ་བ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དེ་དང་འདྲ་བར་འགགས་པས་རྩ་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་ཕྲན་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་ཆ་ཤས་དེ་ཙམ་རེ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱས་བཤད་འོག་སྡུད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པར་ཁ་འཕངས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། འདི་ལ་དབྱེ་བ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །ཕྱི་རོལ་རྩིས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ནང་དུ་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བའི་རྣམ་བཞག་གི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཕལ་ཆེར་ཕྱི་
རོལ་གྱི་རྩིས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱིར་ལོ་གཅིག་དང་ནང་དུ་ཞག་གཅིག །ཕྱིའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས། ཕྱིའི་དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུ་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆུང་དྲུག་ཅུ། ཕྱིའི་ལོ་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང་ནང་དུ་ཞག་གཅིག་གི་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ། ཕྱིའི་ལོ་གཅིག་ལ་ཞག་བཅུ་གཅིག་བཞི་ཆ་ལྷག་པ་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆུང་གཅིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དྲག་པོ་རྐང་བཅས་འབྱུང་བ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། སྤྱིར་བསྟན་པ། དུས་སྦྱོར་རྒྱས་བཤད། དབུ་མའི་ཆ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། འཇུག་སྒོ་བསྟན་པ། ཉི་ཟླའི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཐོག་མ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་བ་བཤད། །བ་སྤུ་དབང་པོའི་སྒོ་ཀུན་ནས། །རྒྱུ་ཡང་ཁྱད་པར་འཇུག་པའི་སྒོ། །རྩ་ཆེན་གཉིས་བརྒྱུད་སྣ་བུག་ཏུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་བཤད་ན་དེར་རྒྱུ་བའི་ལམ་ནི་ཕྲ་བ་བ་སྤུའི་སྒོ་དང་རགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ཀུན་ནས་ཆ་ཤས་ཙམ་རྒྱུ་
ཡང་། ཁྱད་པར་དུས་སྦྱོར་དུ་གཏོགས་པའི་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་ནི་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་རོ་རྐྱང་གི་རྩ་ཆེན་གཉིས་ལ་བརྒྱུད་ནས་སྣ་བུག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཡས་པ་ཉི་མ་དུག་གི་རླུང་། །གཡོན་པ་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་སྟེ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ནོ།

直译成简体中文
第四，一切脉中运行方式："然后二万四千中，运行中脉自性说，白赤分开与彼等，七万二千脉之中，二万一千六百气，如是内中而运行。"即紧接上述之后，关于七万二千脉中的运行方式解释是：在心金刚种类的二万四千脉中，中脉自性罗睺气运行；在白分所分的身种类二万四千脉中，月界气运行；在红分所分的语种类二万四千脉中，日界气运行。或者，每一脉在一日中运行二万一千六百气，相当于外在一年的时轮，如此在内中运行，且一呼一吸也贯通直至毛孔尖端而行。
第五，顺便说明停滞的确定性："当羊等某一脉中，气阻彼时诸方同。"即众生死亡征兆是：当脐部羊脉等某一脉中气的运行阻塞不通时，身体各方也同样阻塞，因此在二十主脉及其支脉中也将阻塞相应部分等详细解释，将在下文收摄次第时说明。
第二，通过提及《摄略计算》来总结："此中分类虽无量，与外计算相一致。"即依内气运行方式所生的各种缘起现象的分类虽然无量，但大多与外在计算相一致。这包括：外一年与内一日，外十二月与内十二大转，外六十棒与内六十小转，外一年二万一千六百小时与内一日二万一千六百气，外一年多十一又四分之一日与内一小转中出现包含光明强力智慧气等，详细内容可从尊者所著《摄略计算》中了解。
第二，向外运行方式分三：总说、时轮广说、中脉部分说明。第一分四：示入门、日月气运行方式、罗睺气运行方式、确认时轮气运行的开始。第一，"然后说明外运行，从诸毛孔根门中，虽行特别入门处，经由两大脉鼻孔。"即说明完内部运行之后，解释向外部运行的方式是：运行的通道是细微的毛孔之门和粗大的根门之处，虽然部分从各处运行，但特别是属于时轮的一切气的大入门处是从脐轮经由日月两大脉而出鼻孔。
第二，"右者日气为毒气，左者月气为甘露，方便智慧之自性。"
;


 །ཞག་རེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡི་རླུང་། །ཁྲི་དང་བཞི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་གཉིས། །ཕྱེད་བཅས་ཉི་ཟླའི་རླུང་དུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་རྒྱུ་བ་ཉི་མའི་རླུང་དེ་ནི་ནུས་པ་ཟད་རིམ་གྱིས་རྒྱུ་བས་དུག་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་ལ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་ལུས་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གསུང་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །སྣ་བུག་གཡོན་པ་ནས་རྒྱུ་བ་ཟླ་བའི་རླུང་དེ་ནི་འབྱུང་བ་འཕེལ་རིམ་གྱིས་རྒྱུ་བས་བདུད་རྩི་སྟེ་བསམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་ལུས་ཐབས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཞག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གཡས་གཡོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་གྲངས་ནི་ཁྲི་དང་བཞི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྱེད་དང་བཅས་པར་རྒྱུ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་ཉི་མ་ཟླ་བའི་རླུང་དུ་བརྗོད་དེ། གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པས་ཉི་ཁྲི་དགུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་
ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་གཉིས་དབུས་ནས་རྒྱུ་བའི་རླུང་། །དྲུག་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ནི། །སྒྲ་གཅན་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རླུང་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐུགས། །དེ་ལ་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ས་སོགས་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣ་བུག་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ནས་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དྲུག་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་གཅན་ལྟར་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁམས་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོ་འབྱེེད་པས་ནམ་མཁའི་རླུང་དང་དབུ་མ་འཇུག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཡིས་འོག་ནས་སྟོན་པ་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དྲག་པོ་རྐང་བཅས་ཡོད་པས་སོ། །ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་བསྡོམས་པས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཐོག་མ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། སྐྱེ་དུས་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རླུང་། །ཆད་ཅིང་དེ་ནས་སྣར་རྒྱུ་བས། །ཀརྐ་ཊ་ཡི་ཁྱིམ་དུ་བཤད། །ཅེས་
གསུངས་ཏེ། དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་ཐོག་མར་གང་རྒྱུ་ཞེ་ན་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ལྟེ་བར་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་ལ་མའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ཆད་ཅིང་དེའི་རྗེས་ནས་རང་གི་སྣར་རྒྱུ་བའི་དང་པོ་དེ་ནི་ཀརྐ་ཊའི་ཁྱིམ་དུ་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ནབ་སོའི་བཞི་གསུམ་ཀརྐ་ཊའིཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རྫོགས་ལྡན་གྱི་བསྐལ་པ་བྲི་བས་རང་འོད་ཉམས་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ལས་ཉི་ཟླ་བྱུང་བའི་ཚེ། ནབ་སོའི་བཞི་གསུམ་ཀརྐ་ཊའིཁྱིམ་ཤར་གྱི་རི་བོའི་རྩེར་མཐོང་མ་ཐག་ཁྱིམ་དེར་ཉི་མ་དང་པོར་མཐོང་བ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་དུས་སྦྱོར་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོར་བཤད་པའོ།

直译成简体中文
"每日其气一万四千六十二，半说为日月之气。"即从右鼻孔运行的日气，因逐渐力竭而运行，故称为毒气，从意愿方面是方便自性，但从身体来说是智慧自性、语金刚的本质。从左鼻孔运行的月气，因按增长次第运行，故为甘露，从意愿方面是智慧自性，但从身体来说是方便、身金刚的本质。每天左右两鼻孔气运行的数量是一万四千六十二又半，分别称为日气和月气，两者合计为二万九百二十五。
第三，"此二中央运行气，六百七十五乃是，罗睺虚空与智慧，之气二者无别心，彼中依本体分类，地等五种之自性。"即从两鼻孔中央同时运行的六百七十五气，因如外在的罗睺具有力量而称为罗睺界，因如虚空般开显而称为空气，因入中脉亦称智慧气。其本质是方便智慧无二心金刚的自性。智慧气依本性分类，如下所述，是地等五种的自性，这是因为每个五曼荼罗中都有包含强力光明智慧分。日月罗睺气合计为二万一千六百，就是如此。
第四，确认时轮气运行的开始："出生时母相连气，断后从鼻中运行，说为巨蟹宫中行。"即十二时轮的气最初何气运行？当从胎中出生时，脐部与母亲相连的脉中母气运行断绝，此后从自己鼻孔运行的第一个气，被说为在巨蟹宫中运行，这与外在太阳降生于七月中旬巨蟹宫的说法相符。这也与圆满劫减退、自光减弱时，由众生共同福德生起日月之时，七月中旬巨蟹宫在东方山顶首次可见，因此称该宫为太阳初见处而得名。
第二，时轮广说分二：共同宣说和个别解释。
;


 །དང་པོ་ནི། ད་ནི་དུས་སྦྱོར་བཤད་པར་བྱ། །རྩ་བ་ཡན་ལག་བཅས་པའི་རླུང་། །ལུས་ཀུན་འཁོར་ལོ་རིམ་བརྒྱུད་དེ། །ལྟེ་བར་སྲོག་གི་ནུས་པ་བསྐྱེད། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས། །རེ་མོས་གཡས་དང་གཡོན་འབྱུང་བས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་སྦྱོར་གྱི་དང་པོ་ངོས་བཟུང་ནས། ད་ནི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ་བཤད་
པར་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་རླུང་རྣམས་ལུས་ཀུན་ནས་འདུས་ཏེ། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱི་རླུང་དང་། མགྲིན་པའི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རླུང་དང་། སྤྱི་བོའི་ཟླ་རྐང་གི་རླུང་དང་། ཡུལ་ཉི་རྩ་བཞིའི་རླུང་དང་། ཚིགས་ཆེན་དང་། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རླུང་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ་ལྟེ་བའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྲོག་གི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ལ། དེ་ནས་སྣར་རྒྱུ་བས་གླང་སོགས་མཉམ་པ་དྲུག་དང་། ལུག་སོགས་མི་མཉམ་པ་དྲུག་གི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་རེས་མོས་ཀྱི་སྣ་བུག་གཡས་པ་དང་། གཡོན་པར་འབྱུང་བས་ནང་གི་འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི། ཕྱི་རོལ་དུ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཕོ་བ་སོ་སོའི་གྲངས་དང་། འཕོ་བ་ཀུན་བསྡོམས་པའི་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཡས་པའི་འཕོ་བ་དང་། གཡོན་པའི་འཕོ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་མ་ལྷོར་བགྲོད་དང་པོ་ལ། །སྣ་བུག་གཡས་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་མཁའ་རིམ་བཞིན། །སུམ་བརྒྱ་དྲུག་
ཅུ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། །ཀུན་ལ་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་དང་འདྲ་བ་སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་འབྱུང་བ་སྡུད་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བའི་རླུང་ལྔ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དང་པོར་ས་རླུང་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུའི་འཕོ་ཆུང་གཅིག། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་རླུང་དང་མེ་རླུང་དང་རླུང་གི་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་རླུང་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་རྒྱུའོ། །འཕོ་ཆུང་ལྔ་པོ་ཀུན་བསྡོམས་པ་ལ་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱའི་གྲངས་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཕོ་ཆེན་གཅིག་གམ་དུས་སྦྱོར་གཅིག་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་འོག་གཡོན་ནས་ཟླ་བའི་རླུང་། །ནམ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་ཡི། །རིམ་པར་གྲངས་ནི་གོང་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕོ་ཆེན་གཅིག་གཡས་ནས་རྒྱུས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་སྣ་གཡོན་ནས་ཟླ་བའི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་དང་པོར་ནམ་མཁའི་རླུང་འཕོ་ཆུང་གཅིག་ལ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་རྣམས་སྣོད་བཅུད་ཆགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་གྲངས་ནི་གོང་མ་དང་མཚུངས་པར་རེ་རེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་རྒྱུ་ཞིང་། དེ་རྣམས་
བསྡོམས་པའི་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་སྔར་བཞིན་འཕོ་ཆེན་གཅིག་གོ །འདིར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་དང་པོར་ཀརྐ་ཊའིཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཉི་མའི་སྟོབས་འབྲི་ཞིང་ཟླ་བའི་སྟོབས་འཕེལ་ལ། ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་བྱང་བགྲོད་དྲུག་ཏུ་དེ་ལས་ཟློག་པས་བྱང་བགྲོད་དང་སྣ་བུག་གཡས་གཉིས་ཆོས་མཚུངས་དགོས་ཀྱང་། འདིར་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་སྣ་བུག་གཡས་དང་ལྷོ་བགྲོད་སྦྱར་བ་ནི། གཡས་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ཉི་མ་དུག་གི་རང་བཞིན། འབྱུང་འཇུག་གཉིས་ལས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་སྡུད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ཉི་མའི་སྟོབས་སམ་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྷོ་བགྲོད་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། གཡོན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པའང་གོ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་འཕོ་བ་ཀུན་བསྡོམས་པའི་གྲངས་ནི། དེ་ལྟར་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕོ་ཆེན་རེ་ལ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རླུང་ལ་གྲངས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་པའོ།

直译成简体中文
第一，"今当解说时轮法，根本支分一切气，全身轮回依次经，脐中生起命能力，均与不均十二宫，交替右左而生起。"即确认了时轮的开始后，现在要解释时轮气的运行方式：前面所说的十种根本和支分气，以及与之相关的微细部分气，从全身聚集，依次经过心轮八时分气、喉部星宿气、顶部月足气、二十四处界气、大关节和小关节轮气等一切，依次传至脐部十二宫处并产生命能。然后从鼻运行，通过金牛等六均宫和白羊等六不均宫，十二宫轮流从右鼻孔和左鼻孔出现，成为内在十二大转，这与外在十二时轮相应。
第二分二：各转气的数量和所有转气总数。第一分二：右鼻孔的转气和左鼻孔的转气。第一，"太阳南行第一时，右鼻孔中所出气，地水火风空依次，三百六十共五支，合计为一千八百。"即与太阳南行相似，从右鼻孔按收摄次第而出的五气依次是：首先地气三百六十为一小转，同样水气、火气、风气、空气各按顺序，各为三百六十，按照器世间坏灭次第而行。五小转合计为一千八百，这称为一大转或一时轮气。
第二，"其后左出月气行，空风火水地依次，数量与前相一致。"即一大转从右行后，下一个从左鼻孔运行月气的方式是：首先空气一小转三百六十，然后风、火、水、地各按器世间形成次第，数量与前相同，各为三百六十，合计一千八百为一大转，如前所述。这里，外在太阳最初在巨蟹宫南行生起，六个月中太阳力减月力增；在摩羯等北行六宫中则相反，因此北行应与右鼻孔相应，但这里按无垢光的意趣，将右鼻孔与南行相配是因为：从右出的气是太阳毒性，在出入二者中，属于向外出和收摄性质，因此太阳力量或能力会减弱，所以与南行相应；左鼻孔则相反，因此这样解释也应理解。
第二，所有转气总数："如是十二转气中，共计二万一千六百。"即每大转各有一千八百气，如此十二大转气的数量总共为二万一千六百。


 །འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་
སུ་འཕོ་བ་དང་། ནང་དུ་ལྟེ་བའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་འདབ་ལ་རླུང་འཕོ་བའི་ཚུལ་མཚུངས་པ་སྟེ། ཆུ་ཚོད་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱར་ཉི་མ་ཁྱིམ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་བཞིན་དུ། ནང་དུ་དབུགས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱས་ཁྱིམ་གྱི་འདབ་མ་གཞན་དུ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དབུ་མའི་ཆ་བཤད་པ་ལ་བཞི། སྤྱིར་བསྟན་པ། དུས་སྦྱོར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆ་ཤས་ངོས་བཟུང་བ། དེའི་བྱེད་ལས། ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་རླུང་བཤད་པ། །དྲུག་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཞག་གཅིག་གི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཟུར་དུ་བཤད་པ་ནི་དབུགས་དྲུག་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕོ་བ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་བཞི་ཆ། །དབྱུག་གུར་བཅུ་གཅིག་བཞི་ཆ་སྟེ། །མདོར་ན་དབུགས་གཅིག་སོ་གཉིས་ཆ། །བསགས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཕོ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་རླུང་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་བ་རེའི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་དང་བཞི་ཆ་གཅིག་ཡོད་ལ། དབྱུ་གུའམ་འཕོ་ཆུང་གཅིག་གི་རླུང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་
ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་བཅུ་གཅིག་དང་བཞི་ཆ་གཅིག་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་དབུགས་གཅིག་ལ་ཡང་ཆ་ཤས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་པ་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཞག་གཅིག་གི་རླུང་དང་འཕོ་ཆེན་གཅིག་གི་རླུང་དང་འཕོ་ཆུང་གཅིག་གི་རླུང་ལ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོར་བགོས་པའི་ཐོབ་ནོར་གྱིས་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཡང་ཕྱེད་ནི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ། །ཕྱེད་ནི་དབུ་མར་རྒྱུ་བས་འཕེལ། །འདི་ནི་གཟའ་ཀུན་རྐང་པ་སྟེ། །ཕྱིར་འགྲོ་འཕེལ་བས་འཆི་ལྟས་ཡིན། །ནང་དུ་ཟིན་ན་འཆི་མེད་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དེ་ཡང་ཕྱེད་ནི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་དང་བསྡོངས་ནས་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ལས་སྲོག་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་ཚེའི་ནུས་པ་བྲི་ལ། ཕྱེད་ནི་ནང་དུ་དབུ་མར་རྒྱུ་བས་སྲོག་དང་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚེའི་ནུས་པ་ཡང་འཕེལ་བས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འདིའི་མ་འགགས་པའི་རོལ་པ་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་རླུང་འདིའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ནང་དུ་གཟའ་བཅུའི་སྟོབས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ནང་གི་
གཟའ་བཅུ་ཀུན་གྱི་རྐང་པ་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་གཟའ་ལྔའི་དལ་མྱུར་གྱི་རྐང་པ་དང་ཉི་ཟླའི་རྐང་པ་དང་དུ་བ་མཇུག་རིང་ལ་སོགས་པའི་རྩིས་དག་པར་བྱེད་པའི་རྐང་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ནང་དུ་སྣ་བུག་གཉིས་སུ་འབྱུང་བའི་རླུང་དང་དབང་པོའི་སྒོ་ལྔ་དང་སྤྱི་གཙུག་དང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་ཆ་ཤས་འདི་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རླུང་འདི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་འཕེལ་བས་དབུ་མའི་འཆི་ལྟས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནང་དུ་འཕོ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འཆི་བ་མེད་པའི་ཚེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི། ལོ་བརྒྱའི་རྒྱུ་བ་བསྡོམས་པས་ན། །ལོ་གསུམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས། །ཞག་སོགས་ཤོལ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་རྣམས། །འདི་དོན་རྟོགས་པས་མ་ནོར་འཆར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལོ་བརྒྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཇི་སྙེད་པ་བསྡོམས་པ་ན། ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། དུས་འཁོར་ལས། སྐྱེས་བུ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་ལས་ཀྱི་རླུང་ཇི་སྙེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དུ་དག་པ་ན་སངས་རྒྱ་བ་ལ་དགོངས་ནས་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་
གསུམ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་ཡང་དོན་འདི་ཁོ་ནའོ།

直译成简体中文
这是外在太阳运行十二宫与内在脐轮十二宫脉叶中气运行方式的相应性：如同一千八百小时太阳迁移到另一宫位，内在也是一千八百呼吸使气迁移到另一宫叶，正是这个原因。
第三，解释中脉部分分四：总说、确认运行时轮的部分、其作用、解释三年三方的确定性。第一，"其中智慧气说明，六百七十五数量。"即一日中二万一千六百呼吸中，单独解释智慧气的部分是六百七十五呼吸。
第二，"转气五十六又四分之一，棒气十一又四分之一，简言之每一呼吸，三十二分之一，积累而成此数量。"即一大转气一千八百中，有智慧气五十六又四分之一；一棒或一小转三百六十气中，有智慧气十一又四分之一；简言之，一呼吸分为三十二分，其中一分是智慧气，积累起来便成为上述数量。这可通过一日之气、一大转之气和一小转之气各自除以三十二的商数得知。
第三，"其气一半向外行，一半中脉行增长，此为诸星之根本，外行增则死兆相，内中摄持得不死。"即智慧气的一半与时轮气融合向外运行，消耗生命并减弱寿命力；另一半向内在中脉运行，增长生命和智慧，也增长寿命力。因为外内他三者都从智慧气的无阻碍游舞中显现，故此气的主要作用是内在十星力量增减的根本，是内在十星的根本。外在五星快慢的根本、日月根本及彗星等计算清净的根本也依靠这智慧气，内在二鼻孔中出的气和五根门及顶部向下出的气等一切气都从中脉这部分而出，这是其义。此气向外行增长会增加中脉死兆，若以瑜伽力在内中无变化地摄持，则能成就无死之寿。
第四，"百年运行总合时，三年零二月又半，闰增减等诸计算，了解此义无误现。"即百年智慧气运行总数为三年零二月半。《时轮》中说：百岁人的业气若全部净化为智慧气则成佛，意为三年三方可成就金刚持，正是这个意思。
;


 །དེ་ནི་རགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་ཤོལ་རྟོགས་པའི་སླད་དུ་ཞིབ་མོར་རྩིས་ན་ཕྱེད་བཅས་སོ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་པས། དབུགས་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རེ་ལས་རླུང་གི་གྲངས་ལ་ཆད། དེ་བསགས་པས་ཚེས་ཞག་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཞག་རེ་ཆད་ནས་ཁྱིམ་ཞག་ཕྱེད་དང་སོ་གཉིས་སུ་འགྱུར། དེའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་ཟླ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཟླ་བའི་ཤོལ་རེ་འབྱུང་བ་དང་། ཞག་འཕེལ་བ་ཚེས་ལྷག་པ་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་ཟླ་བའི་ཤོལ་འཕེལ་བ་དང་ཚེས་ཆད་པའི་འགྲིབ་པ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འདིའི་དོན་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་མ་ནོར་བར་འཆར་རོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་རིམ་པ་ཁ་དོག་དང་སྟོབས་དང་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་རིམ་ཁ་དོག་སྟོབས་ཡོན་ཏན། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། རླུང་རྣམས་སྣའི་ཕྱོགས་གང་དུ་རྒྱུ་བའི་རིམ་པ་དང་རླུང་གི་ཁ་དོག་དང་སྟོབས་ཀྱི་རིམ་པ་གཟའ་
རྣམས་དང་སྦྱར་བ་ལས་གང་འགྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། སྣའི་ཕྱོགས་གང་དུ་འབྱུང་བ། ཁ་དོག་གང་ཡིན་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟའ་རྣམས་དང་སྦྱར་བ། ལས་གང་འགྲུབ་པ། ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རིང་ཐུང་ངོ་། །དང་པོ་ནི། དང་པོ་སྣ་ཡི་ཀ་བ་ནི། །བྱང་སྟེ་གཉིས་ཀའི་ཆུ་ཡིན་ལ། །ཕྱི་རོལ་གཉིས་ནི་མེ་རུ་འདོད། །སྟེང་གཉིས་རླུང་སྟེ་འོག་གཉིས་ས། །དབུས་ནི་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་ཚན་ལྔ་པོ་དེ་ཡི་དང་པོ་ནི་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་ནས། སྣའི་ཀ་བ་ནི་སྣ་གཉིས་ཀའི་བྱང་ན་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་སུ་བརྡབས་ནས་རྒྱུ་བ་ནི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀའི་ཆུ་རླུང་ཡིན་ལ། སྣའི་ཕྱི་རོལ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རྒྱུ་བ་ནི་མེ་རླུང་དུ་འདོད་དོ། སྟེང་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རྒྱུ་བ་ནི་རླུང་གི་རླུང་ཡིན་ཏེ་འོག་གི་མཆུ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་ནི་ས་རླུང་ཡིན་ཞིང་། དབུས་ནས་རྒྱུ་བ་ལ་ཚུལ་གཉིས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དབུས་ནས་རྒྱུ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་རླུང་དང་གཉིས་ཀའི་དབུས་ནས་མཉམ་དུ་རྒྱུ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་དོག་ས་ཆུ་མེ་རླུང་མཁའ། །སེར་དཀར་དམར་ནག་སྔོ་
བར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་ནི་ས་རླུང་སེར། ཆུ་རླུང་དཀར། མེ་རླུང་དམར། རླུང་གི་རླུང་ནག །ནམ་མཁའ་རླུང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྔོན་པོར་འདོད་ཅིང་། ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའི་རླུང་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་ཅན་ལྗང་གུའོ། །གསུམ་པ་ནི། འདི་དག་སྟོབས་ནི་གཡས་པ་རྣམས། །སྤེན་ཕུར་བཀྲ་ཤིས་ཉི་མ་མེ། །ས་སོགས་རིམ་པས་གཡོན་པ་རྣམས། །སྒྲ་གཅན་ཟླ་བ་གཟའ་ལྷག་དང་། །པ་སངས་མཇུག་རིང་མཁའ་རིམ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་འདི་དག་གཟའི་སྟོབས་དང་སྦྱར་བ་ནི་གཡས་པ་ནས་རྒྱུ་བ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དབྱངས་རིང་པོ་དང་དྲག་གཟའ་རྣམས་ཏེ། ས་རླུང་ནི་སྤེན་པ་དང་ལཱྀ་ཡིག་གོ །སོགས་པས་ཆུ་རླུང་ཕུར་བུ་དང་ཨཱུའོ། །མེ་རླུང་བཀྲ་ཤིས་ཏེ་མིག་དམར་དང་རཱྀ་ཡིག་གོ །རླུང་གི་རླུང་ཉི་མ་དང་ཨཱི་ཡིག་གོ །ནམ་མཁའི་རླུང་དུས་མེ་དང་ཨཱའོ། །དེ་ལྟར་སྣ་གཡས་ནས་ས་སོགས་ཀྱི་རིམ་པས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་དྲག་གཟའི་སྟོབས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ནི་འབྱུང་བ་སྡུད་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པས་མི་དགེའོ། །གཡོན་པ་ནས་རྒྱུ་བ་རྣམས་རིམ་པ་
བཞིན་ཡི་གེ་ཐུང་ངུ་དང་ཞི་གཟའ་སྟེ་མཁའ་རླུང་སྒྲ་གཅན་དང་ཨ། རླུང་གི་རླུང་ཟླ་བ་དང་ཨི། མེ་རླུང་གཟའ་ལྷག་དང་རྀ། ཆུ་རླུང་པ་སངས་དང་ཨུ། ས་རླུང་མཇུག་རིང་དང་ལྀའོ། །དེ་ལྟར་སྣ་གཡོན་ནས་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱི་རིམ་པས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་ཞི་གཟའི་སྟོབས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ནི་འབྱུང་བ་འཕེལ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྒྱུ་བས་དགེ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིའི་དུས་སྦྱོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནང་དུའང་འཆར་བ་ཡིན་ནོ།

直译成简体中文
这只是粗略的说明，为了理解月闰，若细致计算，三十二又半分之一是智慧气，因此每三十二又半呼吸中少一智慧气的数量，积累起来则每三十二又半日中少一日，成为三十二又半宫日。由此，三十二又半宫月时产生一月闰，日增加的多余日数等中的月闰增加与日缺少的减少，瑜伽士通过力量了解这智慧气的意义，便能无误了知这些。
第三，解释气运行次第的颜色、力量和功德分三：略说、广说、与《摄略计算》的引文结合。第一，"运行次第颜色力功德"这一句，是指气从鼻孔哪个方向运行的次第、气的颜色、力量次第与星宿结合后成就何种功德等，下文将解释。
第二分五：从鼻哪方出现、何种颜色、与外在星宿的结合、成就何业、外行的长短。第一，"首先鼻柱在北方，两者水气而外两，认为火气上方二，风气下方二地气，中央空界智慧界。"此处连接五个论题中的第一个，鼻柱位于两鼻孔的北方，向该方撞击而行的是左右两者的水气，从鼻外侧两方运行的被认为是火气。从上方两侧运行的是风气，依靠下唇的两侧是地气，从中央运行的有二种情况：从单一方向的中央运行是空气，从两者中央同时运行的是智慧界。
第二，"颜色地水火风空，黄白红黑蓝如是。"即这些气的颜色是：地气黄色，水气白色，火气红色，风气黑色，空气从意愿角度是蓝色，或者从身体角度看，空气是各种色彩、绿色。
第三，"此等之力右方者，土木福日火依次，地等次第左方者，罗睺月星水金星，彗星空界依次行。"即这些气与星宿力量结合：右侧运行的依次是长音节与猛星，地气与土星和长"里"字母，等等的水气与木星和长"乌"字母，火气与福星即火星和长"日"字母，风气与日和长"伊"字母，空气与时火和长"阿"字母。如此从右鼻孔按地等次第出现的五行气，以符合猛星力量方式运行，恰如元素收摄次第，因此不善。从左侧运行的依次是短音节与寂星：空气与罗睺和短"阿"，风气与月和短"伊"，火气与水星和短"日"，水气与金星和短"乌"，地气与彗星和短"里"。如此从左鼻孔按空等次第出现的五行气，以符合寂星力量方式运行，恰如元素增长次第而行，因此是善的。这些也是如同外在时轮那样在内在显现的。


 །བཞི་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་དེ་མཐུན་ཕྱིར། །ནམ་མཁས་བསད་གསོའི་ལས་ཀུན་འགྲུབ། །རླུང་གིས་སྐྲད་དང་བསད་པ་སྟེ། །དབང་དང་དགུག་པ་མེ་ཡིས་བྱེད། །ཆུས་ནི་ཞི་དང་རྒྱས་པའོ། །རེངས་དང་རྨོངས་པ་ས་ཡི་ལས། །ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་པ། །ཐུན་མཚམས་མཉམ་དུ་རྒྱུ་དུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བྱེད་མཐུན་ཅིང་རང་རང་གི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་རླུང་བཅུ་དང་གཟའི་སྟོབས་དེ་རྣམས་ལས་བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང་གིས་ཁབ་ལེན་གྱིས་ཐག་
རིང་པོའི་ལྕགས་འདྲེན་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་རླུང་དང་དེའི་གཟས་ནི་བསད་པ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་དང་། སླར་གསོ་བའི་ལས་ཀུན་འགྲུབ་ལ། རླུང་གི་རླུང་དང་གཟས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་དུ་བསྐྲད་པ་དང་བསད་པ་འགྲུབ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་དགུག་པ་ནི་མེའི་རླུང་དང་གཟས་བྱེད་ལ། ཆུའི་རླུང་དང་གཟས་ནི་ནད་གདོན་སོགས་ཞི་བ་དང་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་གསུམ་རེངས་པ་དང་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་སའི་རླུང་དང་གཟའི་ལས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསད་པ་མ་གཏོགས་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་པ་འགྲུབ་ཅེས་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་དུས་ནི་འཕོ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་རླུང་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བའི་དུས་སོ། །འདིར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། ལྷ་སོ་སོའི་རིགས་དང་ཁ་དོག་བསམ་གཏན་བཟླས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་དང་སྲོག་རྩོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐ་དད་པ་ལྷན་ཅིག་བསྒོམས་པས། ཞི་རྒྱས་དབང་དགུག་བསད་སྐྲད་རེངས་རྨོངས་ཏེ་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་། དེ་སྟེང་དུག་གཞིལ་བ་དང་དབྱེ་བ་དང་རིམས་
དང་ཕུར་བུས་གདབ་པ་སྟེ་ལས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་དང་། སླར་གསོ་བ་དང་། མི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཆེན་བཅུ་བཞི་འགྲུབ་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་ལག་ཏུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་དྭགས་རམ་པའི་འགྲེལ་པ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་ས་ནི་སོར་བཅུ་གཉིས། །ཆུ་མེ་རླུང་མཁའ་བཅུ་དྲུག་བར། །ཡོན་ཏན་དབང་གིས་རིམ་བཞིན་རིང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་སྣའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ། ས་རླུང་ནི་སོར་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ཆུ་རླུང་སོར་བཅུ་གསུམ། མེ་རླུང་སོར་བཅུ་བཞི། རླུང་གི་རླུང་སོར་བཅོ་ལྔ། ནམ་མཁའི་རླུང་སོར་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་ནས་ལྡོག་གོ །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ས་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྡན་ཡིན་པས་ལྕི་ཞིང་དེ་ནས་རེ་རེ་བྲི་བས་འབྱུང་བ་ལྕི་ཡང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་གིས་རིམ་པ་བཞིན་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་རིང་བ་སྟེ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཕྱི་མ་ལས་སྔ་མ་ལྕི་བས་ཐག་རིང་ཐུང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དགོངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ལུགས་དང་སྦྱར་བ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་རྩིས་དང་དབྱངས་
སྦྱར་བ། །ཁོ་བོས་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་ནང་མཚུངས་པར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འཆར་བའི་རྩིས་དང་། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་སྦྱར་བའི་རྩིས་དང་། ནང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཤར་བས་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཁོ་བོས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ཀུན་ལས་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཕྱི་མར་བཤད་ཡོད་པས་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཞལ་འཕངས་པའོ། །བཞི་པ་རྒྱུད་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ། རྒྱུད་བཀོད་པ། དེའི་དོན་བཤད་པའོ།

直译成简体中文
第四，"蕴界等相应之故，虚空成办杀活业，风气驱逐与杀害，降伏招引火气行，水气平息与增长，僵硬与迷惑地气业，智慧之业则一切，交际时分同行时。"即因为蕴、界、处等内外一切法的作用相应，各自具有不可思议的力量，所以依靠前述十气和星宿力量的关联与缘起，如同磁石能吸引远处的铁一样，虚空气和其星宿能成就杀害降伏业和恢复之业；风气和其星宿能成就驱逐对象和杀害；降伏对象和招引则由火气和其星宿进行；水气和其星宿则能平息病魔等和增长寿命与福德；使对象三门僵硬和迷惑则是地气和星宿的事业；而智慧气除杀害外，能成就一切事业，如《时轮》中所说。智慧气运行的时间是两大转交际时风平等运行之时。
此处，如《时轮》中所说，通过不同神种类、颜色、禅定、念诵与不同的命气瑜伽一同修习，能成就平息、增长、降伏、招引、杀害、驱逐、僵硬、迷惑八大事业，再加上解毒、分离、疫病与钉橛，共十二大事业，以及恢复和隐形在内的十四大事业，这些实修的瑜伽方法可在达格朗巴的注释《明显心解脱庄严》中了解。
第五，"外行地气十二指，水火风空至十六，功德威力依次远。"即气从鼻孔向外行时，地气行十二指，水气十三指，火气十四指，风气十五指，空气行至十六指后返回。其原因是地具五种功德而重，之后每减一种，元素轻重功德的缘故，后者依次比前者远，即地、水、火、风、空后者比前者轻，因此远近不同，此依《时轮》意趣。
第三，与《摄略计算》结合："缘起计算与音联，我说摄略诸计算。"即内外相应显现十二缘起的计算，元音与辅音结合的计算，内在缘起显现而对外预言他人等事，是我自生金刚在《时轮口诀明》这一摄略一切计算论著的后部了解中解释过，若想详细了解，可查阅该书，如是指引。
第四，说明不同续部意趣不相违分三：连接语，引述续部，解释其义。
;


 །དང་པོ་ནི། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། རླུང་ལྔ་སྟེང་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་བཀོད་ནས་དེ་དང་བཤད་མ་ཐག་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དགོངས་པ་མི་འགལ་བར་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྒྲུབ་བྱ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བཤད་པ། དགག་བྱ་མུན་པ་ཆེན་པོའི་རླུང་བཤད་པ། བཟླས་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོར་
བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྣ་ཡི་བུ་ག་ལས་བྱུང་ཞིང་། །རླུང་ལྔ་སྟེང་དུ་ཡང་དག་རྒྱུ། །གཡོན་པ་གཡས་དང་གཉིས་ཀ་དང་། །དལ་བར་རྒྱུ་བ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། སྣ་ཡི་བུ་ག་གཉིས་ལས་བྱུང་ཞིང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་སྟེང་དུ་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བར་གསུངས་ཤིང་། དེའང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་ཡུལ་ནི་གཡོན་པ་ནས་རྒྱུ་བ་དང་། གཡས་པ་ནས་རྒྱུ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ནས་རྒྱུ་བ་དང་། དལ་ཞིང་རྒྱུ་བ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་དང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཡས་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཁ་དོག་དམར་པོ་བཟང་པོ་འདི། །པདྨའི་མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །གཡོན་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲེས་པ། །ལྗང་སེར་དག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། །ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །གཉིས་ཀ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །གསེར་མདོག་དབང་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །རིན་ཆེན་མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །དལ་ཞིང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཁམས། །དག་པའི་ཤེལ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། །འདི་ནི་ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། །རྡོ་རྗེའི་
མགོན་པོ་རྒྱུ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣ་གཡས་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་རླུང་འབྱུང་ཆུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པོ་འདི་ནི་ཉི་མའི་ཁམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དམར་པོ་དབང་དང་དགུག་པ་སོགས་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་བཟང་པོ་འདི་པདྨ་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རིགས་ཁྲོ་བོ་པདྨ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པའམ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་བ་ཡིན་པས་ལྷ་དེ་དག་ཏུ་རྒྱས་བཏབ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱཿའི་བཟླས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒྲུབ་པའོ། །སྣ་གཡོན་པ་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་འབྱུང་ཆུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ནི་ཟླ་བའི་ཁམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་། མཐུན་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲེས་པས་ཁ་དོག་ལྗང་སེར་དག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ཞི་སོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བས་དེ་དག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པའི་ལྷ་དང་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱི་བཟླས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒྲུབ་པའོ། །སྣ་གཉིས་ནས་དྲག་ཏུ་དང་སྟེང་འོག་གཉིས་ཀ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་རླུང་འབྱུང་ཆུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ནི་དབང་
ཆེན་སའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་ཁ་དོག་གསེར་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་ལྟེ་གནས་ཐུར་སེལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་པའི་རིན་ཆེན་མགོན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བས། རིགས་དེས་རྒྱས་བཏབ་པའི་ལྷ་དང་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་འོག་གི་སྣ་རྩེར་བཅིངས་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རོ་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒྲུབ་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དལ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཡོན་པོར་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དག་པའི་ཤེལ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་ལ་འོད་གསལ་བར་སྣང་བའི་རླུང་འབྱུང་ཆུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པོ་འདི་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་ཞི་བའི་ལས་འགྲུབ་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་མགོན་པོ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པའི་ལྷ་དང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གི་བཟླས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ།

直译成简体中文
第一，"此乃金刚鬘中说"这一句，是指五气向上运行的方式，通过引用《金刚鬘》中经文，说明它与刚解释的《时轮》意趣不相违。第二分三：解释所修金刚念诵，所遣大黑暗气的解释，念诵的方法。第一分二：略说和广说。
第一，"从鼻孔中出现已，五气向上正行走，左与右及两者俱，缓行四种形态行。"即《金刚鬘》经中说：从两鼻孔中出现的地、水、火、风、空五种气轮向上正确运行，金刚念诵的对象是：从左鼻孔运行的，从右鼻孔运行的，从两者运行的，及缓慢无行运行的四种形态。
第二，"从右鼻出之界元，即是火之坛城体，红色妙善此色彩，莲花怙主所行走。从左鼻出之界元，风之坛城相混合，显为绿黄之色相，事业怙主所行走。两鼻同时出界元，金色大自在坛城，珍宝怙主所行走。缓行无行之界元，清净水晶般显现，此乃水之坛城体，金刚怙主所行走。"
即从右鼻孔出现的风火等五轮，因以日界为主，是火的坛城，红色善好能成就一切降伏招引等事业，是莲花怙主无量光佛种类忿怒莲花遍行等，或语金刚本性所行，因此加持为那些本尊与阿(Āḥ)字念诵一同修持。
从左鼻孔出现的风火等五轮，虽是月界智慧本性，但为成就一切相顺事业，与风坛城混合，色相呈绿黄色，能成办息增等，是身金刚与事业怙主成就义佛混合本性所行，因此加持为那些本尊与嗡(Oṃ)字念诵一同修持。
从两鼻急速及上下两处同时出现的风火等五轮，是大自在地界本性，能成就一切增长事业，色相呈金色，是脐处下行智慧界红白和合的珍宝怙主宝生佛本性所行，因此加持为该种类本尊，以团块形状系于鼻尖下，与大乐平等智慧金刚念诵一同修持。
智慧本性缓慢且不偏向一方行走，如净水晶无垢明亮显现的风火等五轮，是水界的坛城，成就智慧与息业，故为金刚怙主心金刚不动佛种类本性所行，因此加持为那些本尊与吽(Hūṃ)字念诵一同修持。


 །གཉིས་པ་དགག་བྱ་མུན་པ་ཆེན་པོའི་རླུང་བཤད་པ་ནི། ཁམས་ཀུན་ལས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །རྟེན་དང་བརྟེན་པས་གཟུང་བ་ནི། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རང་བཞིན་ཏེ། །འཆི་བའི་མཐར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །
ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་ཀུན་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞིང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི། མུན་པ་ཆེན་པོའི་རླུང་ངམ་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་འཆི་བའི་མཐར་ནི་སྣ་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་བཟླས་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། །མཉམ་པར་གཞག་པས་རྟག་ཏུ་ཟློས། །ཞེས་དང་། འོག་ཏུ། དེ་ལྟར་རླུང་ནི་སྣ་རྩེར་ནི། །ཁ་དོག་ལྔ་པར་རྣམ་པར་སྒོམ། །སྔགས་བཟླས་པ་ཡི་གྲངས་ཀྱིས་ནི། །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་ཟློས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཟླས་པའི་ཡུལ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱས་ན་འཆི་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རླུང་གི་འབྱུང་ཆུང་ལྔ་པོ་དེ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་སྣ་རྩེར་ཏེ་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ལྟེ་བར་ཁ་དོག་ལྔ་པར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་རླུང་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་མཉམ་པའི་སྔགས་བཟླས་པའི་
གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བཟླས་པ་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་བཟླས་པ་དང་སྦྱར་ན། དཔྲལ། མགྲིན། སྙིང་གར། སྐུ། གསུང་། ཐུགས་རྡོ་རྗེ། ལྟེ་བར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང་སྦྱར་བའི་བཟླས་པ་བྱེད་པ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་དོན་ནི་བཟླས་པ་ཡི། །དག་པ་བསྟན་ཏེ་གོང་མ་དང་། །འགལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཕྲེང་བའི་གཞུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་དག་པ་བསྟན་གྱི་གོང་མ་འཕོ་ཆེན་རེའི་ནང་དུ་ནམ་མཁའི་རླུང་འཕོ་ཆུང་རེ་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་དང་ནམ་མཁའི་མགོན་པོ་འཆི་བའི་ཚེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་དག་འགལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་སོ། །ཡང་འགྲེལ་མཛད་གཞན་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། གོང་མ་དུས་འཁོར་དང་སེམས་འགྲེལ་ལུགས་ཉིན་ཞག་རེ་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་པོ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་དང་སྦྱར་ནས་བསྟན་པ་དང་། འདིར་རྡོར་ཕྲེང་དང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ལུགས་མགོན་པོ་བཞིའི་རྒྱུ་བ་བཤད་པ་དང་དོན་མི་
གཅིག་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་གཞིའི་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་ཤིང་། ཕྱི་མས་ལམ་དུས་སུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱ་བའི་དག་སྦྱོར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་འཇུག་སྒོ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། འཇུག་སྒོ། གཟུང་ཐབས། ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འཇུག་སྒོ་སྟེང་ནས་བུ་ག་གཉིས། །ཁ་དང་འོག་ཏུ་ལམ་གསུམ་དང་། །ལུས་ཀུན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི། མེ་རླུང་དང་རླུང་གི་རླུང་ནི་སྟེང་དུ་སྣའི་བུག་པ་གཉིས་ནས་འཇུག་ལ། ཆུ་རླུང་ཁ་ནས་དང་། ས་རླུང་འོག་ཏུ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལམ་གསུམ་ནས་དང་། མ་ནིང་གི་རླུང་ནི་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་སྒོ་ཀུན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རླུང་ལ་སོ་སོའི་འཇུག་སྒོ་འདིའང་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྗེ་མར་པས། ཕྱི་སྒོ་གཉིས་པོ་སྟེང་ནས་སྡོམ། །ནང་སྒོ་གཉིས་པོ་འོག་ནས་སྡོམ། །མཆོད་ཁང་སྒོ་ནི་དབུས་ནས་སྡོམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ།

 །གཉིས་པ་དགག་བྱ་མུན་པ་ཆེན་པོའི་རླུང་བཤད་པ་ནི། ཁམས་ཀུན་ལས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །རྟེན་དང་བརྟེན་པས་གཟུང་བ་ནི། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རང་བཞིན་ཏེ། །འཆི་བའི་མཐར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །
ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་ཀུན་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞིང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི། མུན་པ་ཆེན་པོའི་རླུང་ངམ་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་འཆི་བའི་མཐར་ནི་སྣ་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་བཟླས་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། །མཉམ་པར་གཞག་པས་རྟག་ཏུ་ཟློས། །ཞེས་དང་། འོག་ཏུ། དེ་ལྟར་རླུང་ནི་སྣ་རྩེར་ནི། །ཁ་དོག་ལྔ་པར་རྣམ་པར་སྒོམ། །སྔགས་བཟླས་པ་ཡི་གྲངས་ཀྱིས་ནི། །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་ཟློས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཟླས་པའི་ཡུལ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱས་ན་འཆི་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རླུང་གི་འབྱུང་ཆུང་ལྔ་པོ་དེ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་སྣ་རྩེར་ཏེ་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ལྟེ་བར་ཁ་དོག་ལྔ་པར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་རླུང་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་མཉམ་པའི་སྔགས་བཟླས་པའི་
གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བཟླས་པ་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་བཟླས་པ་དང་སྦྱར་ན། དཔྲལ། མགྲིན། སྙིང་གར། སྐུ། གསུང་། ཐུགས་རྡོ་རྗེ། ལྟེ་བར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང་སྦྱར་བའི་བཟླས་པ་བྱེད་པ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་དོན་ནི་བཟླས་པ་ཡི། །དག་པ་བསྟན་ཏེ་གོང་མ་དང་། །འགལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཕྲེང་བའི་གཞུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་དག་པ་བསྟན་གྱི་གོང་མ་འཕོ་ཆེན་རེའི་ནང་དུ་ནམ་མཁའི་རླུང་འཕོ་ཆུང་རེ་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་དང་ནམ་མཁའི་མགོན་པོ་འཆི་བའི་ཚེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་དག་འགལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་སོ། །ཡང་འགྲེལ་མཛད་གཞན་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། གོང་མ་དུས་འཁོར་དང་སེམས་འགྲེལ་ལུགས་ཉིན་ཞག་རེ་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་པོ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་དང་སྦྱར་ནས་བསྟན་པ་དང་། འདིར་རྡོར་ཕྲེང་དང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ལུགས་མགོན་པོ་བཞིའི་རྒྱུ་བ་བཤད་པ་དང་དོན་མི་
གཅིག་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་གཞིའི་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་ཤིང་། ཕྱི་མས་ལམ་དུས་སུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱ་བའི་དག་སྦྱོར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་འཇུག་སྒོ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། འཇུག་སྒོ། གཟུང་ཐབས། ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འཇུག་སྒོ་སྟེང་ནས་བུ་ག་གཉིས། །ཁ་དང་འོག་ཏུ་ལམ་གསུམ་དང་། །ལུས་ཀུན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི། མེ་རླུང་དང་རླུང་གི་རླུང་ནི་སྟེང་དུ་སྣའི་བུག་པ་གཉིས་ནས་འཇུག་ལ། ཆུ་རླུང་ཁ་ནས་དང་། ས་རླུང་འོག་ཏུ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལམ་གསུམ་ནས་དང་། མ་ནིང་གི་རླུང་ནི་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་སྒོ་ཀུན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རླུང་ལ་སོ་སོའི་འཇུག་སྒོ་འདིའང་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྗེ་མར་པས། ཕྱི་སྒོ་གཉིས་པོ་སྟེང་ནས་སྡོམ། །ནང་སྒོ་གཉིས་པོ་འོག་ནས་སྡོམ། །མཆོད་ཁང་སྒོ་ནི་དབུས་ནས་སྡོམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第二，解释所要破除的大黑暗之风。"从一切界中正确生起，所执持的能依所依，是毗卢遮那的本性，在死亡终点将会出现。"
如此说道，从地等五界中正确生起，与阿赖耶识以能依所依的方式所执持的染污意，是大黑暗之风或大命风，毗卢遮那的本性，在死亡终点将从鼻孔而出。
第三，诵咒的方法："那四种曼荼罗，以等住方式常诵。"又在下文："如是风于鼻尖，观想为五种颜色。以咒语诵数，日夜恒常念诵。"
如此说道，修持者以等持状态常常对那四种风的曼荼罗进行金刚诵，就能成就不死的金刚身。因此，对那五种微风在四轮的鼻尖，即各自轮的中心，观想为五种颜色，以风的出入住三相合一的大乐味咒数，日夜恒常诵咒。这里若与四金刚的诵咒相结合，则在额、喉、心处分别与身、语、意金刚相配，在脐轮与智慧金刚相配而诵咒，这是《心释》的意趣。
第三，解释其义："所说义为诵咒的，清净已示，与上不符，勿生疑惑。"
如此说道，"四种曼荼罗"所说的含义是这些《鬘经》经文中教示的金刚诵咒的清净，不应对此与上文所说的每次大运行中有一次空界小运行，以及空界怙主仅在死亡时运行的说法产生矛盾的疑惑。这是教诫。
又依其他注释者的意趣，上文时轮与心释系统将一昼夜中的二万一千六百气息配合十二时相而教示，此处《金刚鬘》和圣者父子系统则解释四怙主的运行，不应怀疑这些内容不一致，因为前者是就基础状态而言，后者则是为了教示在修道阶段进行金刚诵的清净修持。
第四，解释入口及其利益，分三：入口、把握方法、利益。
首先："入口上方二孔道，口与下方三通道，及遍全身共四种。"
如此说道，风的入口是：火风与风的风从上方鼻孔二道进入；水风从口中进入；地风从下方下行风的三道进入；中性风则从全身毛孔进入，如是共有四种。风的这些各自入口也是来自上师传承的口诀，如杰·玛尔巴所说："外部二门从上闭，内部二门从下闭，供殿之门从中闭。"这就是其义。


 །གཉིས་པ་ནི། གཟུང་ཐབས་དབྱུང་རྔུབ་གནས་ལྡོག་དང་། །དག་པ་བགྲང་ཞིང་རྩི་བ་སྟེ། །མི་རྟོག་རྒྱ་ཡན་བཅིང་བ་ནི། །ཞི་གནས་
བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ལ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །མངོན་ཤེས་ཟད་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། །བུམ་ཅན་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་དང་། །རྣམ་གྲོལ་བཅས་པ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་གཟུང་བའི་ཐབས་སུ་དབྱུང་རྔུབ་གནས་གསུམ་ལ་བགྲང་ཞིང་བརྩི་བ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དང་འཇོག་པ་དང་རྟོག་པ་དང་བསྒྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་དང་མཐུན་པའི་གཟུང་ཐབས་དང་པོའོ། །དེའང་མཛོད་འགྲེལ་ལས། བགྲངས་དང་རྗེས་འགྲོ་འཇོག་པ་དང་། །རྟོགས་པ་དང་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཡོངས་དག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་བགྲངས་ཞིང་བརྩི་བ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ལུས་གནད་བཅས་རླུང་རོ་ཕྱུང་ནས་སེམས་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་དབྱུང་རྔུབ་གནས་པ་གསུམ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེའང་ཐོག་མར། ཐུན་ཆུང་ངུ་ནས་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཆེར་བསླབ་བོ། །རྗེས་འགྲོ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་རླུང་འདི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་གམ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་ཅེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་དེའི་
རྗེས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སེམས་འཛིན་ཅིང་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རླུང་ལ་སེམས་ཟིན་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་དོན་དམ་པའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། བསྒྱུར་བ་ནི་རླུང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་མན་ངག་གཞན་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་ཉིད་རླུང་ཡིན་པས་རླུང་བཅུན་པས་རྟོག་པ་དྭངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མདོ་རྒྱུད་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡང་། བརྗོད་དང་དམིགས་པར་བཅས་པ་དང་། །བརྡ་གྱུར་དང་ནི་དོན་དམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྔ་མ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བཟླས་པ་གཙོ་བོར་ཞི་གནས་བསྐྱེད་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་དོན་དམ་གྱི་བཟླས་པ་གཙོ་བོར་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་ལྷག་གི་ངོ་བོ་ཡང་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། གཟུགས་སོགས་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མཐོང་བ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མི་བསྐྱོད་
ལ་སོགས་གྲངས་བཞིན་དུ། །བརྟག་པ་དག་ལ་ཞི་གནས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཟུང་ཐབས་གཉིས་པ་ནི། མི་རྟོག་པའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་རྒྱ་ཡན་དུ་འཆིང་བའི་རིམ་པ་སོར་སྡུད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་སོགས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ནི་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་ཐབས་གསུམ་པ་ནི། རླུང་ལྔའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ན་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཟད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སས་ཁྱབ་པར་བསྒོམས་པས་ཟད་པར་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་སོགས་ནི་རིང་བའི་ལམ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པས་སའི་རླུང་ཁ་དོག་སེར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་པ་ལ་སེམས་བཞག་ནས་རླུང་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་ཅུང་ཟད་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ན་སའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་དེ་ཡི་ཚེ་ཟད་པར་སའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་གསུངས་པས་གཞན་ལའང་མཚོན་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第二："把握方法出入住转和，清净数计等，无分别任散束缚，是生止观所宣说。色形相净修，神通遍处生之因，持瓶上下中三种，及解脱皆能成诸业。"
如此说道，作为把握风的方法，需要了解在出入住三者上数计，以及随顺逆转、安置、了解、转变和遍净的方式，这是符合共同传统的第一种把握方法。如《俱舍注》中说："数与随行住，了知以及转，遍净共六种。"其中，学习数计是：以正确身姿排出浊气后，安住心于自然状态，一心专注于呼吸的外出内入和停住三个阶段。开始时应从短时间修习，逐渐增加。随行是：在此之后，观想此风是遍入全身还是只进入某些部位，专注于随顺逆转而修观。安住是：随后对遍满一切而不作分别的心加以执持，不加造作地安住。了知是：如是把握风后，由了知无自性而趣入胜义实相的理解。转变是：将专注风的心转变到其他方向，也修习其他止观窍诀。遍净是：通过如是修习，能清净能所执着的分别念，因为分别念本身即是风，所以调伏风使分别念清晰，这是经续两系的共同意趣。
对这六个部分进行金刚诵咒的方法，如所言："言说与所缘，成为表征与胜义。"前两者为世俗诵咒，主要生起止观；后两者为胜义诵咒，主要成就胜观。止观的本质，如《密意解释经》所说："色等内在诸法，所见为胜观，不动等按数次，观察即止观。"
第二种把握方法是：依靠无分别的口诀，通过收摄散乱之风的次第如收摄根、俱生瑜伽等的修习，能够生起止观。
第三种把握方法是：通过对五风的颜色和形状进行清净修习，能成为生起五神通和十遍处三摩地的因。在波罗蜜多乘中修习遍处的方法，如观想一切所知都被地所遍满而成就地遍处三摩地等，是远道；而在此密乘中，是以果为道，所以将心安置于地风的黄色四方形上，对该风进行要点修持，当获得些微稳定时，会生起地的明显显现，此时即成就地遍处三摩地，其他也应类推。


 །མངོན་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀུན་སྙིང་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་
སོ། །གཟུང་ཐབས་བཞི་པ་ནི། རླུང་བུམ་པ་ཅན་སྟེང་གི་སྲོག་རྩོལ་འཆིང་བའི་གནས་ལྟེ་བ་ཡིན་པས་སྟེང་རླུང་མནན། འོག་གི་ཐུར་སེལ་འཆིང་བའི་གནས་གསང་བ་ཡིན་པས་འོག་རླུང་འཐེན། བར་དུ་རླུང་གཉིས་རོ་མཉམ་བྱ་བའི་གནས་ལྟེ་འོག་གི་མེ་ཡིན་པས་བར་རླུང་དགང་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་སེང་གེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པས་བསྒོམས་ན་རླུང་གི་ལས་ཀུན་རུང་བ་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བུམ་པ་ཅན་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་གཟུང་ཐབས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་བའི་རླུང་རྣམས་བཟུང་ཞིང་། སེང་གེ་རྣམ་གྲོལ་གྱིས་ཡན་ལག་གི་རླུང་རྣམས་འཆིང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཞི་སོགས་ལས་འགྲུབ་ཅིང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་ལ་གཉིས། གཟུང་འཛིན་བརྒྱད་དག་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གཙོ་བོ་གསུམ། །དུག་གསུམ་རྣམ་རྟོག་འཇོམས་པ་དང་། །རྡོ་རྗེ་རྣམ་གསུམ་ཐོབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ནི་ཉི་མའི་ཡོན་ཏན་གསུངས། །
གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཡི། །ཡུལ་ལྔ་དབང་བྱེད་ཟླ་བའི་རླུང་། །དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་དག་བྱེད་ལ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཟླ་ཉིའི་ཐབས་ཤེས་ཡིན་པས་རླུང་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཀྱང་ཟླ་ཉིའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱེན་དུ་འབར་བས་ཉི་མ་སྟེ་སྟེང་རླུང་བཟུང་བའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་། ཆུའི་རང་བཞིན་ཐུར་དུ་འབབ་པས་ཟླ་བའི་རླུང་སྟེ་འོག་རླུང་བཟུང་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ཡང་ཉི་མའི་རླུང་མེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱེན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟེང་གི་ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་ནི་རླུང་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཏེ་དུག་གསུམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་འཇོམས་པ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་གསུམ་ནི་ཉི་མའི་རླུང་བཟུང་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་གསུངས་སོ། །ཐུར་སེལ་ནི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་ཐུར་དུ་འབྱུང་བས་དེ་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་མཐར་ཐུག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྟེང་རླུང་མནན་པས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
གསུམ་དང་། འོག་རླུང་བཅིངས་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་དག་པར་བྱེད་དེ། རླུང་ཁ་སྦྱོར་དུ་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྟན་དང་སྣུམ་དང་གསལ་དང་མགྱོགས། །དག་ཅིང་ཤེས་རབ་ཆེ་ལྡན་པ། །ས་སོགས་ལུས་ལ་ཡོན་ཏན་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་གཟུང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ས་རླུང་ཟིན་པས་ལུས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། སོགས་པས་ཆུ་རླུང་ཟིན་པས་ལུས་སྣུམ་པ་དང་། མེ་རླུང་ཟིན་པས་ལུས་མདངས་གསལ་བ་དང་། རླུང་གི་རླུང་ཟིན་པས་ལུས་ཡང་ཤིང་མགྱོགས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་རླུང་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལུས་དག་ཅིང་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལུས་ལ་འབྱུང་བར་ཏི་ཕུ་པས་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་ན་རླུང་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། །གཡོ་དང་ཕྲ་དང་གཞན་བསྐྱོད་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན་ཡེ་
ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ནི་རྟོག་པ་དང་གཅིག་པ་སྟེ་གཡོ་བ་དང་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
成就神通的方法也应当从阿阇黎遍智等的论述中了解。
第四种把握方法是：持瓶气中，上行命力束缚之处是脐轮，因此压制上风；下行风束缚之处是密处，因此提升下风；中间使两种风平等之处是脐下之火，因此充满中风。具备这三点，配合狮子解脱印而修持，能成办风的一切事业。具足四种瑜伽的持瓶修法之功德，在诸部续中有广泛阐述。如是通过这些把握方法控制根本风，依靠狮子解脱印缚束支分风，从而获得对风的自在，成就寂静等事业，并生起八种功德。
第三，功德分二：清净能所八种分别以及增长五大元素的功德。
首先："功德有八种，日月罗睺三主要，三毒分别能摧灭，获得三种金刚尊。此说为日之功德，色声香味与触觉，五境自在月之风，此能清净能所执。"
如此说道，一切风的根本是日月方便智慧，所以把握风的功德也是日月的八种功德。火性上燃为日，即上风把握的三种功德；水性下流为月，即下风把握的五种功德。其中，日风火性向上生起，故上方的日月罗睺风是风的主要，把握这三者的功德能摧灭贪嗔痴三毒的分别念，获得身语意三金刚，这三种功德是说为把握日风的功德。下行风是月性向下生起，把握它的功德是能掌控色声香味触五境，最终获得五种智慧。因此，压制上风能清净所取的三种分别念，束缚下风能清净能取的五种分别念。总之，把握风的合一功德是摧灭能取所取八种分别念。
第二："坚稳润泽明且速，清净具大智慧者，地等身中功德说。"
如此说道，把握风的暂时功德也包括：把握地风使身体坚固稳定；等等，把握水风使身体润泽；把握火风使身体光彩明亮；把握风的风使身体轻盈迅速；把握空风的功德使身体清净且具大智慧。提弗巴解释说，把握五大元素之风的功德会在身体上显现。
第五，显示轮回涅槃皆为风的自性，分三：略示、广说、总结。
首先："简言之风即分别，动细及能动他者。"
如此说道，诸风简言之包括智慧风和意识风两种，其中意识风与分别念为一，具有动、细、使他动三种特征。
;


 །དེའང་རླུང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གཡོ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་དང་། ཡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བཞག་སར་མི་གནས་པའམ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་རྣམས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ལ་གྲུབ་པ་ཙམ་སྟེ། དེས་ན་རླུང་ཉིད་རྟོག་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཉིད་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ། །ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ཆེན་པོ། །གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ཆེན་ནི། །ཡང་དག་རྟོག་པའི་འདུ་བྱེད་བཤད། །ཀུན་གཞི་ལ་གནས་ཉོན་ཡིད་ནི། །གཏི་མུག་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དུ་བཤད། །
འདུ་བྱེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆ་ལ། །གཞན་རྟོག་ཆགས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ། །རྣམ་ཤེས་བླང་དོར་དཔྱོད་པའི་རླུང་། །ཞེ་སྡང་རླུང་སྟེ་དེས་བསྐྱེད་ནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་སེམས་ཉིད་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རླུང་དུ་བརྗོད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྦྱང་གཞི་ལ་རླུང་དུ་བརྗོད་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་རླུང་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་འདུ་བྱེད་པའི་ལམ་འཁོར་བཅས་ལ་བཤད་དེ་སྦྱོང་བྱེད་ལ་རླུང་དུ་བརྗོད་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ང་མེད་པ་ལ་ངར་འཛིན་ཞིང་སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པས་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དུ་བཤད་ལ། ཚོགས་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་འོད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཀྱང་གཞན་དུ་རྟོག་ཅིང་སྲེད་ལེན་གྱི་ཆགས་པ་སྐྱེད་པས་ཀུན་ཏུ་གཡོ་
བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་ནི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་ཤིང་བླང་དོར་དུ་དཔྱོད་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པའི་རླུང་ཡིན་པས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་པའི་རླུང་སྟེ། དུག་གསུམ་པོ་དེས་བསྐྱེད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁྲུལ་ཞིང་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དུག་གསུམ་དང་འབྲལ་བའི་དབང་གིས་རླུང་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྦྱང་བྱ་ལ་རླུང་དུ་བཏགས་པའོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་རླུང་གིས་འདུ་བྱེད་ཅེས། །གསུངས་པས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རླུང་བརྟེན་དེ་ལྟར་རྟོགས་བྱས་ནས། །རླུང་གི་སྦྱོར་ཤེས་ཕ་རོལ་འགྲོ། །རླུང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བྱེད་ལ། །དེ་གཅོད་བྱེད་པའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་འདུ་བྱེད་པར་གསུངས་པས་ཆགས་སྡང་དང་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རླུང་དུ་གསུངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེ་ལྟར་དུ་
རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པས་འཁོར་བ་ལས་ཕ་རོལ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ག་མར་ཤོར་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་ལ། གནད་འཆིང་བ་ཤེས་ན་ལས་རླུང་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་རླུང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
如同风能使外在事物运动，能进入极其微细的事物，能使外在事物从一处转移到另一处，同样，分别念也能在对境上活动，能进入微细对境，能使所安置之处不稳定或者使断除与对治诸方面从一处转移到另一处。
轮回涅槃的一切法都是由不真实的遍计所执而假立，仅在心的显现方面成立。因此，既然已经确定风即是分别念，就应了知轮回涅槃一切皆为其自性。
第二："心性明而无分别，本质智慧大风也，对治智慧大风者，正分别行蕴所说。阿赖耶住染污意，生起痴惑之风说。行蕴智慧显现中，他执贪著之风称。识蕴取舍辨别风，嗔恨之风由彼生。"
如此说道，轮回涅槃一切之基，明而无分别的心性法界，本来清净，其本质若以风来表述，即称为大智慧风，这是就所净化基础而言的风。与果相应的对治，道的智慧，与智慧相应的大风，是指随顺菩提法的正确分别念所造作的道及其眷属，这是就能净化者而称为风。阿赖耶识是一切习气之依，依于它而住的染污意，由于在无我处执我，使心造作于境，而说为生起痴惑之风。与六聚相关的诸行，虽然与心的自光智慧显现无二，却执为他者，生起爱取贪著，因其不断动摇而称为贪著之风。六识聚因不了解境的实相本质而判断取舍，对不悦意境生起愤怒，故为生起嗔恨之风。由这三毒所生，在三界中迷乱轮回。如是，三界的心与心所因与三毒相连而称为风，这是将所净化者假立为风。
第三，总结："三界由风所造作，所言过患与功德，一切依风如是悟，了知风瑜伽彼岸行。由风轮回中流转，断除彼者亦能成。"
如此说道，如是三界一切显现皆由风造作而说，贪嗔与能所执等过患和对治智慧也说为风，故一切趋向涅槃的功德都依赖于风，如实了知后，应掌握真实道次第的要点。如《金刚鬘续》中说：了知风瑜伽能从轮回到达彼岸佛果；若任由风和分别念失控而随之流转，则会轮回于轮回中并感受痛苦；若了知要点束缚，因业风净化为智慧，则风本身能成就断除轮回的对治。如是所说。


 །གསུམ་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཕྱི་ནང་རླུང་མིང་བྱེད་ལས་ཀུན། །རྒྱལ་བས་མདོ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། །འདིར་ནི་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་ངོ་བོ། གནས་དང་བྱེད་ལས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ལས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མན་ངག་གི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ལུས་འགྲུབ་ཚུལ་གྱི་དུམ་བུ་དང་ལེའུ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་
བཤད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། རླུང་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་རླུང་བཤད་པ་སོང་ནས་རྩ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནི་རླུང་གིས་དབང་བྱེད་པའི་ནོར་ལྟ་བུར་གནས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་གྱིས་ན་རྩ་རླུང་གི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་ཐིག་ལེ་འཆད་པ་ཡིན་ཅིང་། འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ལས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་འཆིང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་ལ་གནད་དུ་མ་བསྣུན་པར་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གནད་དུ་བསྣུན་ཅིང་ལམ་དུ་སློང་བ་ལ་དེའི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས་པས་དེའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའིི་གཞུང་དང་། མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་རྩ་དང་རླུང་བརྟེན་ནས། །ཐིག་ལེ་གནས་དང་རྒྱུ་ཚུལ་ནི། །རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཐིག་ལེ་དང་། །འཁྲུལ་པ་མ་རིག་ཐིག་ལེ་དང་། །དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐིག་ལེ་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་བཤད་ཟིན་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ཁང་པ་ལྟ་བུའི་རྩ་དང་། བདག་པོ་ལྟ་བུའི་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གང་
ན་གནས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དོན་ཚན་དུ་ཞིག་གིས་འཆད་ན། རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐིག་ལེ་སེམས་ཉིད་དང་། དེ་མ་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་འཆིང་བྱེད་རྫས་སྔགས་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཐིག་ལེ་འཆིང་བའི་རིམ་པ་དང་དོན་ཚན་གསུམ་གྱིས་འཆད་དོ། །ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་འདི་ནི་གསང་འདུས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བར་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐིག་ལེ། འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་མདོར་བསྟན་པ། རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཉེན་པོའི་ཐིག་ལེ་འཆིང་བའི་རིམ་པ། ཞར་ལ་སྐྱོན་བསལ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དང་པོར་རང་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ངོ་བོ་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །འགག་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅིར་ཡང་འགྲུབ། །དེ་གསུམ་རྟགས་ནི་ད་ལྟ་ཡང་། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སྣང་བ་དང་། །དབྱིངས་རིག་རྟགས་བཅུ་འཆར་བ་དང་། །ཡུལ་སྣང་ནུས་པ་འབྱིན་པ་སྟེ། །གསུམ་པོ་བསླུ་མེད་ཡུལ་རྟགས་ཏེ། །
ཡུལ་ཅན་དེར་འབྲེལ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། །རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཐིག་ལེ་ཡིན། །རྒྱས་པར་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ལས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་རང་གི་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། རྣམ་པ་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཐུགས་རྗེས་ཅིར་ཡང་འགྲུབ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第三，总的结语："内外风名及作业，胜者经续中所说，此处摘要而宣说。"
如此说道，如是内外运行的一切风的名称、本质、处所和作用等，胜者金刚持已在经续中详细宣说，此处在身成就方式的篇章和本品中，为瑜伽士在口诀道中所需要的内容作了摘要宣说。
第二，品名：在《甚深内义详释词疏》中，"风的运行方式解说篇章，第四品的详解"。
如是讲解风后，在脉的处所中三十六个清浊明点如同为风所掌控的财宝而存在，因其相依的意义，在脉风品后解说明点。由迁移习气成就轮回，因此束缚其刹那，若不在明点上作要点修持，不能成就意金刚，而要点修持和引入道中需要了解其实相，因此解说其方式分二：品文与品名。
首先分三：略示、广说、总结。
第一："此后依止脉与风，明点所处运行方式，根本离戏明点和，迷乱无明明点及，彼之对治明点三。"
如此说道，在解说风之后，此处将解说依止如房屋的脉和如主人的风而存在的清浊明点何处安住以及如何运行的方式。若分项来解说，则以根本离戏明点即心性，由不了解它而产生迷乱无明明点即束缚物质、咒语、风的明点，以及迷乱的对治明点束缚的次第，共三个方面来解说。这三种明点的建立在密集部的解释续《金刚鬘》中有广泛阐述。
第二分五：根本离戏明点，迷乱无明明点略说，物质明点广说，对治明点束缚次第，附带除去过失。
首先："最初自心俱生性，体性空性离戏论，自性明了受用圆，无碍大悲任成就。彼三标志现今亦，一切显为空性及，界识十相而显现，境相能发生力用，三者不欺境标志，境有所缘知是也。此离分别无迷乱，根本离戏明点是，广说一切经续中。"
如此说道，三种明点中的第一根本离戏明点是指自心俱生智慧，心的体性空性即是离戏论的法身，自性光明即是圆满受用身，相无阻碍即是大悲任运成就的化身，为三身之自性。
;


 །སྐུ་དེ་གསུམ་པོ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་རྟགས་ནི་ད་ལྟ་སོ་སྐྱེའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྐུའི་རྟགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉམས་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སྣང་བ་དང་། དེར་མ་ཟད་དཔྱད་པའི་ཚེ་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་ལའང་སྟོང་པར་གོ་བ་དང་། ལོངས་སྐུའི་རྟགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཉིན་རྟགས་བཞི། མཚན་རྟགས་དྲུག་སྟེ་དབྱིངས་རིག་གི་རྟགས་བཅུ་མངོན་
སུམ་ལ་འཆར་བ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་རྟགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགག་པ་མེད་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་སྣང་ལ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་སོ་སོར་འབྱིན་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་ནི་བསླུ་བ་མེད་པའི་རྟགས་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ཞིང་། འདིའི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱུད་ཀུན་ལས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་མ་རིག་ཐིག་ལེ་ནི། །མ་རིག་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ལས། །ཀུན་བརྟགས་མིང་བཞི་ལས་བསྒྱུར་བ། །བརྟགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། །གཞན་དབང་ཡིད་ཀྱི་ནུས་པ་ལ། །རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཡུལ་སྣང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ། །ཁམས་ལྔ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས། །རྒྱལ་བས་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་གསུངས། །
ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐིག་ལེ་རླུང་དང་འགྲོགས་པ་ལས་དཀར་དམར་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དཀར་ཆས་འཛིན་པ་དང་། དམར་ཆས་གཟུང་བ་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཟེར་ཏེ་རང་ངོ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་རིས་མེད་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཐིག་ལེར་བརྗོད་དེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་སྤྱིར་སྔགས་དང་། རླུང་དང་། རྫས་གྱི་ཐིག་ལེ་གསུམ་དུ་ཡོད་ཅིང་། བྱེ་བྲག་དེ་གསུམ་ཀ་ལ་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་ཤེས་ལས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་མིང་བཞི་ལས་བསྒྱུར་བ་མིང་དོན་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྦྱང་གཞི་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། གཉིས་པ་ནི། སྦྱང་གཞི་དེའི་གཉེན་པོའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་བཟླས་པ་སོགས་རྣམ་རྟོག་དེ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་ཀུན་བརྟགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་དམིགས་རྐྱེན། བདག་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཏེ་རྐྱེན་གསུམ་པོའི་གཞན་དབང་གིས་
ཡིད་གཡོ་བར་ནུས་པ་ནི་རླུང་གིས་བྱེད་པས་སྦྱང་གཞི་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ལ། བཞི་པ་ནི་གཡོ་བའི་རླུང་དེ་འཆིང་བའི་རིམ་པ་ལ་སྦྱོང་བྱེད་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དོན་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དཀར་དམར་སོགས་འོག་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་རྣམས་ལ་ཁམས་ལྔ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་སྦྱང་གཞི་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་ནི་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དེ་དག་འཆིང་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། བར་དོའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། དྭངས་མ་གཉིས་བསྟན་པ། སྙིགས་མ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཚུལ། ཁམས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་རྒྱས་བཤད། དཀར་ཆའི་འཕོ་བའི་རིམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
众生具有这三身的标志，即使在现今凡夫阶段，也可通过修习力而体验：法身的标志是，由于一切法的本质不离空性，产生空性体验，见一切法皆空，不仅如此，在观察时，认知推理也能了解空性；受用身的标志是，由于一切法的自性不离光明，日间四相、夜间六相，共十种界和觉性的相直接显现；化身的标志是，由于一切法的相无阻碍地显现，六识的境相能各自发挥作用，如眼见色等。这三者是不欺的标志，在修习时作为境相而显现，能缘的智慧是与之相关的意识自性，境与有境不二的智慧，是离分别且无迷乱的瑜伽现量，它是轮涅之根本、离一切戏论的明点，此建立广泛地在薄伽梵的一切经续中宣说。
第二："迷乱无明明点者，无明行识以为基，遍计名四所转变，计度咒语明点及，依他意识能力中，风之明点得宣说。境相色蕴所摄中，五界物质明点称，胜者瑜伽续中说。"
如此说道，当根本离戏明点与风相伴而共成白赤二者，白分生起能取，赤分产生所取，这称为无明，因为不了知自性无二且无差别。它被称为明点，因为轮回中无法被任何力量摧毁。如是迷乱无明明点总体有咒语、风和物质三种明点，具体又各有所净基础和能净方法两种，共六种。第一，从无明、行、识所遍计的受、想、行、识四名所转变而执着名义二者的，是所净基础咒语明点。第二，作为所净基础对治的本尊修习和咒语诵持等净化分别念的方法，是能净方法遍计咒语明点。第三，由所缘缘、增上缘、等无间缘三缘的依他力而使意能动摇的是风所为，故为所净基础风明点。第四，束缚动摇之风的次第是能净方法风明点。第五，显现为根识对境的五尘，即色蕴所摄的白红等（下文将详细解释）被称为五界物质明点的，是所净基础物质明点。第六，束缚这些清浊明点的次第是能净方法物质明点，这是由胜者大金刚持在瑜伽无上续《金刚鬘》中所宣说。
第三，广说物质明点分五：引近中阴缘起，显示二种净分，垢浊生起方式，三十六界详解，白分迁移次第。
;


 །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཏེ་ནང་གི་དོན། །དང་པོ་སྐྱེ་བ་སྦྱོར་བའི་ཚེ། །བར་དོའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ། །ཕ་མའི་རྐྱེན་ལས་ཞེན་པ་ཡིས། །ཁམས་འགྱུར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན། །
ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐིག་ལེ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཕྱིའི་ཐིག་ལེ་དང་། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནང་གི་ཐིག་ལེ་དང་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་དོན་དུ་གྱུར་བའི་ཐིག་ལེ་དེ་ནི་དང་པོར་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན། བར་དོའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཕ་མ་འདུ་འཕྲོད་ཀྱི་དཀར་དམར་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྐྱེན་ལས་རང་ཕོར་སྐྱེས་ན་མ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཕ་ལ་སྡང་། མོར་སྐྱེས་ན་དེ་ལས་ལོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིས་མངལ་དེར་ཞུགས་ཏེ། ཁམས་རིམ་པར་འགྱུར་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་སོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་སུ་འཕེལ་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་གོང་དུ་ལེའུ་གཉིས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྤྱིར་བསྟན་པ། དཀར་དམར་གྱི་དྭངས་མ་སོ་སོར་བཤད་པ། ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ལྟ་གནས་ཚེ་དྭངས་སྙིགས་གཉིས། །རླུང་སེམས་དྭངས་མ་སྔར་བསྟན་ལ། །ཐིག་ལེའི་དྭངས་ནི་དཀར་དམར་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་མངལ་དུ་ཆགས་ནས་ད་ལྟ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་གནས་པའི་ཚེ་ན། དྭངས་མའི་ཁམས་དང་
སྙིགས་མའི་ཁམས་གཉིས་སུ་གནས་ཤིང་། དྭངས་མ་ལ་ཡང་རླུང་དང་། སེམས་དང་། ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་དང་གསུམ་ལས། རླུང་གི་དྭངས་མ་ནི་སྔར་ལེའུ་བཞི་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བསྟན་ལ། སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ནི་སྔར་ལེའུ་དང་པོར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པས། འདིར་རྗས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབ་ཅིང་། དེ་ལ་ཡང་དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་དང་དམར་ཆའི་དྭངས་མ་གཉིས་ནི་འདིར་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་དང་། དམར་ཆའི་དྭངས་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཀར་ཆ་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་ན། །ཧཾ་གི་རང་བཞིན་ཡུངས་ཀར་ཙམ། །དཀར་ལ་སྣུམ་པ་ཤེལ་དང་མཚུངས། །ཕ་ལས་ཐོབ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་ནི་རྩ་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་ན་གནས་ཤིང་རྣམ་པ་ཧཾ་ཐུར་དུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཆེ་ཆུང་ཡུངས་ཀར་ཙམ། ཁ་དོག་དཀར་ལ་སྣུམ་པ། དྭངས་ཤིང་འཚེར་ལ་གཟི་མདངས་ཆེ་བ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤེལ་གོང་གཡའ་དག་པ་དང་མཚུངས་པར་འོད་འཕྲོ་བ་ཞིག་གོ །དེ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཕ་ལས་
ཐོབ་པ་སྟེ་ཕའི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་དཀར་ཆ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ལ། ཡབ་ཧེ་རུ་ཀའི་ངོ་བོ་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི་འོག་མའི་ཚིག་གི་ཤུགས་ལས་ཐོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དམར་ཆ་རྩ་གསུམ་འདུས་ས་ན། །དམར་གསལ་རྒོད་མའི་མེ་འདྲ་བ། །ཨ་ཐུང་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམར་ཆའི་དྭངས་མ་ནི་ལྟེ་འོག་གི་རྩ་གསུམ་འདུས་པའི་མདོ་ན་གནས་ལ། ཁ་དོག་དམར་ཞིང་རབ་ཏུ་ཚ་ལ་འོད་གསལ་བ་དཔེར་ན་རྒོད་མ་ཁའི་མེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་རྒོད་མའི་མེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ལ་བྲག་རི་རྟ་རྒོད་མེའི་གདོང་པ་འདྲ་བའི་ཁ་ལས་འབར་བའི་མེ་ཤིན་ཏུ་དམར་ཞིང་ཚ་བས་བསྐོར་ནས་གནས་པས་རྒྱ་མཚོ་བྲེས་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། མེ་དེ་ལ་རྒོད་མ་ཁའི་མེའམ་རྟ་གདོང་གི་མེ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཐིག་ལེ་དེའི་དབྱིབས་ནི་ཨ་ཐུང་ངུ་སྟེ་ཨ་ཤད་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པས་ཡི་གེ་ལཉྩའི་ཤད་གྱེན་དུ་ལོག་པ་ལྟ་བུའོ། །རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། ཡང་ན་ལཉྩའི་ཤད་གྱེན་ལོག་གསུམ་གྱོག་ཏུ་འོང་བས་དབྱིབས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པར་རྗེ་བདུན་
པས་བཞེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
首先："关于物质明点中，有外内二种分，内之义理为主题。最初结生相合时，中阴识性彼本体，父母因缘执著力，界变如前所示般。"
如此说道，在三种明点中，物质明点分为外器世间所摄的外明点和内金刚身所摄的内明点两种。作为内义的明点，最初在胎中结生系缘时，中阴意识本体由于父母交媾的白红作为因缘，若转生为男则贪母而嗔父，若转生为女则相反地强烈执著，从而进入胎中。然后界逐渐转变，在三十八七日期间发展成为软泥状等形态，其生起方式如前第二品所示。
第二分三：总说，分别解释白红净分，阐述共同法。
首先："现今住时净垢二，风心净分前已示，明点净分白红二。"
如此说道，如是在胎中形成后，现今金刚身住世之时，存在净分界和垢分界两种。净分又有风、心、明点三种净分，其中风的净分在前第四品中已说为智慧风，心的净分在前第一品中已说为无垢意和阿赖耶智慧，此处正是解说物质明点净分的适当时机，而物质明点净分又有白分净分和红分净分两种，将在此处解说。
第二分二：解说白分净分和红分净分。
首先："白分中脉上端处，HAM自性芥籽大，白且润泽如水晶，由父所得诸中胜。"
如此说道，白分净分位于中脉上端，形状如向下看的HAM字，大小如芥子，颜色洁白润泽，明亮闪耀且光芒四射，譬如无瑕水晶一般放射光芒。此来源于父亲，是父亲明点净分中的白分，为一切白分中最殊胜者。它是父尊黑鲁卡的本性，方便大乐的自性，这点可从下文的语句力量中得知。
第二："红分三脉汇合处，红亮似如野母火，短A野猪母自性。"
如此说道，红分净分位于脐下三脉汇合处，颜色红艳且极热明亮，譬如野马口中之火。野马火是指海边有如野马火面的岩山，从其口中喷发的火极其红热，环绕海洋而使海水不越界，此火称为野马口火或马面火。明点的形状是短A，又称A竖线，如梵文兰扎体中向上翻转的竖线。金刚亥母的自性是空性智慧的自性，或者如第七世法王所认为，因兰扎体中上翻的三条斜线形状如闪电，故由形状而得此名。


 །གསུམ་པ་ནི། དཔྱིད་དང་ཐིག་ལེ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། །དེ་གཉིས་ཀུན་གཞི་སྲོག་རླུང་བརྟེན། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ཞེས། །སྡོམ་བྱུང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་ལ་བདེ་བ་འཇོ་བས་དཔྱིད་དང་། དམར་ཆའི་དྭངས་མ་ལ་བདེ་བ་བརྟན་པས་ཐིག་ལེ་ཞེས་ཀྱང་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་དང་དེའི་རྫོགས་རིམ་དུ་ནག་པོ་པས་བཤད་དེ། དཀར་དམར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་གཞིའི་སྲོག་ཆེན་པོའི་རླུང་དང་བཅས་པ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ཉེ་བར་མཚོན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་རྒྱུད་སྡོམ་པ་འབྱུང་བ་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་གསུངས་སོ། །དེའང་ཐུབ་པའི་ཉི་མ་རྣམས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་གཞི་ཟེར་བ་བཞིན་དུ། དཀར་དམར་གཉིས་པོ་འདིའང་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་སྙིགས་མ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལ། བསྟན། བཤད། བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་བརྟེན་སྙིགས་ཀྱང་དྭངས་སྙིགས་གཉིས། །དམར་ཆ་མེས་བསྐྱེད་
གྱེན་འགྲོ་ལ། །དཀར་པོ་སྤྱི་བོ་ནས་འོག་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྭངས་མ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་སྙིགས་མའི་ཁམས་དེ་དག་ཀྱང་དྭངས་སྙིགས་གཉིས་ཡིན་པས་སྙིགས་མའི་དྭངས་མ་ལ་གཉིས་ལས། དམར་ཆ་ཁྲག་གི་རང་བཞིན་ཉི་མའི་ཁམས་ནི་ཨ་ཐུང་གི་མེས་བསྐྱེད་ནས་རོ་མ་ལ་བརྒྱུད་དེ་གྱེན་དུ་འགྲོ་ལ། ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་ནི་སྤྱི་བོ་ནས་ཧཾ་ལས་བབ་སྟེ་རྐྱང་མ་ལ་བརྒྱུད་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་སྙིགས་མའི་སྙིགས་མ་རྣམས་ནི་རགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཕྱིར་འདོར་བས་དེ་དག་གི་རྣམ་བཞག་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་བཞི། ཟས་སྐོམ་ལས་དྭངས་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཚུལ། དྭངས་མ་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་འགྱུར་ཚུལ། སྙིགས་མའི་སྙིགས་མ་ཇི་ལྟར་འདོར་ཚུལ། ཁུ་བའི་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དང་པོ་སྦྱིན་སྲེག་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ། །ཕྱི་རོལ་ཟས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས། །སྲེག་རྫས་ལག་པ་དགང་བླུགས་ཏེ། །ཁར་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷ་ལ་མཆོད། །ཕོ་བར་ལས་བྱེད་ལྷ་གསུམ་སྟེ། །མེ་མཉམ་རླུང་དང་བད་ཀན་ནི། །མྱགས་བྱེད་མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་གསུམ། །བསྲེགས་བཞུས་སྦྱངས་ནས། །
ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་དང་པོ་དྭངས་མར་འགྱུར་བ་ནི་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་བསྲེག་རྫས། རོ་རྐྱང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ལག་པ་གཉིས་ནི་དགང་གཟར་དང་བླུགས་གཟར་ཡིན་ཏེ། ཁ་ནི་ཧོཾ་ཁུང་། དེར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷར་གྲུབ་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་དེ་གསོ་བར་བྱེད་ལ། ཕོ་བར་ལས་བྱེད་པའི་མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་དང་། བད་ཀན་ནི་མྱགས་བྱེད་དང་། མཁྲིས་པ་མདོག་འགྱུར་དང་གསུམ་པོ་མེ་ལྷ་ཞལ་གསུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོས་བསྲེགས། གཉིས་པས་བཞུས། གསུམ་པས་སྦྱངས་ཏེ་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་ནས་དྭངས་མ་རྣམས་སུ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第三："春季及明点亦说，彼二依赖阿赖耶，命风菩提心性称，三昧生及金刚空行中宣说。"
如此说道，白分净分因流出喜乐而称为春季，红分净分因稳固喜乐而称为明点，如是在胜乐续及其圆满次第中由那若巴所解释。由于白红二者之间依赖阿赖耶大命风，因此以外在处所来象征，即为菩提心性金刚座之本性，如《三昧生续》和《金刚空行续》中所说。正如诸佛日尊获得觉悟之处金刚座被称为菩提心之基一样，这白红二者也是内在菩提双运现前的基础。
第三，垢分生起方式分三：宣说、解释、总结。
首先："依彼垢亦净垢二，红分火生向上行，白色则从顶下行。"
如此说道，依赖那两种净分的垢分界也有净垢两种，因此垢分的净分有二：红分血性日界由短A之火生起，经由右脉而向上行；白明点则从顶部的HAM流下，经由左脉而向下行。垢分的垢分以粗重形式向外排出，其建立将在下文解释。
第二，详解分四：饮食如何转变为净分的方式，净分等内在七生变化方式，垢分的垢分如何排出方式，精华净垢的变化方式。
首先："首先火施因所生，外在诸种饮食物，焚物手为盛注器，口中供养蕴天众。胃中作业三天神，等火风与及粘液，摩擦胆汁消化三，焚融净化后。"
如此说道，七生中首先转变为净分是由内在火施因所生，即：外在的食物和饮料为焚烧物，由左右脉所生的两手为盛物器和注物器，口为火坑，于其中供养蕴处界本来自性成就为天众者以滋养之。胃中作业的等火风、粘液为摩擦者、胆汁为变色者，三者为三面火天之自性所住。由其中第一者焚烧，第二者融化，第三者净化，在一日中分离净垢，逐渐转变为诸净分。


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཡི་དྭངས། །མཆིན་པར་རྩ་ཆེན་བཞི་ལ་བརྒྱུད། །ཁྲག་ཆེན་གྱུར་ནས་རྩ་ཀུན་འགྲོ། །ཁྲག་གིས་ཤ་བསྐྱེད་དེ་ལས་ཚིལ། །རུས་པ་རྐང་དང་ཁུ་བ་སྟེ། །ལུས་ཟུངས་དྭངས་མ་བདུན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕོ་བར་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེས་པའི་ཟས་སྐོམ་དེ་ཡི་དྭངས་མ་ནི་མཆིན་པར་
ཟངས་མ། བྱ་སྔོན། བཤའ་རིངས། མཁྲེན་བུ་སྟེ་རྩ་ཆེན་བཞི་ལ་བརྒྱུད་དེ་ཁྲག་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་རྩའི་གནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་ལ། ཁྲག་དེ་ཉིད་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བའི་དྭངས་མ་དེ་དག་གིས་ཤ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཤ་དེའང་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བས་དྭངས་མ་དེ་ལས་ནི་ཚིལ་བུར་འགྱུར་ལ། ཚིལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་མ་དེ་ལས་ནི་རུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རུས་པ་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བའི་དྭངས་མ་ནི་རྐང་མར་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྐང་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བས་དྭངས་མ་ནི་ཁུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཟས་སྐོམ་གྱི་དྭངས་མ་སོགས་ཞག་བདུན་དུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་བས་ཁུ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བའི་དྭངས་མ་བདུན་འགྱུར་འདི་ལ་སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས་ལུས་ཟུངས་དྭངས་མ་བདུན་ཅེས་དང་། དུས་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ནང་གི་སྐྱེ་བ་བདུན་པ་ཞེས་གཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕོ་བའི་སྙིགས་ལས་སྐ་སླ་གཉིས། །སྐ་བ་རྒྱུ་མར་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ། །སླ་བ་རྒྱུ་སྒྲོག་ནས་སོང་ནས། །ལྒང་པ་ནས་ནི་འབབ་པར་བྱེད། །ཁྲག་སྙིགས་མཆིན་ལས་མཁྲིས་པ་ནི། །བསྐྱེད་ནས་
དེ་སྙིགས་འོག་ཏུ་འགྲོ། །མཁྲིས་པའི་སྙིགས་ཆུའི་ཀུ་ཡ་དང་། །དྲི་ཆེན་དྲི་དང་སེར་པོར་བྱེད། །ཤ་ཡི་སྙིགས་མ་པགས་དྲི་མ། །ཚིལ་སྙིགས་རྨེན་བུར་འགྱུར་བ་སྟེ། །རུས་སྙིགས་སོ་དང་སེན་མོ་ཡིན། །རྐང་སྙིགས་སྦུབས་ཀྱི་མཆིལ་སྣབས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཟས་སྐོམ་ཞག་གཅིག་བསྲེགས་བཞུས་སྦྱངས་པའི་ཕོ་བའི་སྙིགས་མ་རྒྱུ་མའི་ནང་དུ་སོང་བ་ལས་སྐ་སླ་གཉིས་སུ་བྱེ་སྟེ། སྐ་བ་རྒྱུ་མར་རིམ་པས་བརྒྱུད་ནས་བཤང་ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སླ་བ་རྒྱུ་སྒྲོག་གི་རྩ་ནང་ནས་ལྒང་པར་བསགས་ནས་ནི་གཅི་བའི་ལམ་ནས་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞག་རེར་དྭངས་མ་རེ་ལས་སྙིགས་མ་རེ་རེར་འགྱུར་ཏེ་ཁྲག་གི་སྙིགས་མས་མཆིན་པའི་གནས་ལས་མཁྲིས་པ་ནི་བསྐྱེད་ནས། མཁྲིས་པའི་དྭངས་མ་ལུས་ཀྱི་ཆུ་སེར་དང་མཁྲིས་པ་དེའི་སྙིགས་མ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བས་མཁྲིས་པའི་སྙིགས་མ་ནི་དྲི་ཆུའི་ཀུ་ཡ་དང་དྲི་ཆེན་གྱི་དྲི་དང་མདོག་སེར་པོར་བྱེད་དོ། །ཤའི་སྙིགས་མ་ནི་པགས་པ་དང་དྲི་མའོ། ཚིལ་གྱི་སྙིགས་མ་ནི་རྨེན་བུའམ་སྐྲན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། རུས་པའི་སྙིགས་མ་ནི་སོ་དང་སེན་མོ་ཡིན་ལ། རྐང་མར་གྱི་སྙིགས་
མ་ནི་སྦུབས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་དང་ལུད་པར་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །བཞི་པ་ནི། ཁུ་བའི་སྙིགས་མ་འོག་ཏུ་འབབ། །དྭངས་མ་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁུ་བ་དེའང་ཞག་གཅིག་ཏུ་དྭངས་སྙིགས་བྱེ་ནས། སྙིགས་མ་ནི་འོག་ཏུ་དབུ་མའི་མར་སྣ་ནས་འབབ་ཅིང་དབང་པོ་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་སོགས་ནས་ཀྱང་འཛག་པར་བྱེད་ལ། དྭངས་མ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ནི་སྤྱི་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཙམ་རགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་ནི་དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཁམས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་གི་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། དྭངས་མ་བཅུ་གཉིས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བ་དང་། སྙིགས་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བཤད་པ་དངོས་དང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་སྨོས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第二："彼之净，肝中经由四大脉，转为大血遍诸脉。血生肉肉生脂肪，骨骼生髓生精华，身支净分七称为。"
如此说道，在胃中分离净垢的饮食，其净分在肝脏中经由铜脉、青鸟脉、长射脉、了解脉四大脉而转变为大血，遍行至一切脉道。这血在一日中分离净垢，其净分生成肉，肉也在一日中分离净垢，其净分转变为脂肪，脂肪一日中分离净垢，其净分转变为骨，骨在一日中分离净垢，其净分转变为髓，髓在一日中分离净垢，其净分转变为精华。如是，饮食净分等在七日中分离净垢，直至转变为精华的七种净分，在医典《八支》中称为身支净分七，在时轮等续中称为内在七生。
第三："胃中垢分固液二，固体经由肠道去，液体从输尿管过，膀胱由此而下泄。血垢从肝生胆汁，彼垢往下而流转。胆垢尿黄与粪臭，使其颜色成黄色。肉之垢分皮垢秽，脂垢转变为腺体，骨垢为牙与指甲，髓垢腔内痰涕说。"
如此说道，饮食在一日中经过焚烧、融化、净化后的胃部垢分进入肠道内分为固液二种：固体经由肠道而至粪道，液体从输尿管进入膀胱后从尿道排泄。同样，每日每一净分转变为一种垢分：血的垢分从肝脏处生成胆汁，胆汁的净分为身体的水黄，其垢分向下流转，胆汁的垢分成为尿液的泡沫、粪便的臭味，并使之呈黄色。肉的垢分是皮肤和污垢。脂肪的垢分转变为腺体或肿块。骨的垢分是牙齿和指甲。骨髓的垢分转变为腔内的污垢、唾液、鼻涕和痰液。
第四："精华垢分下方泄，净分能生力色泽。"
如此说道，精华也在一日中分离净垢，其垢分从下方中脉底端排出，也从感官和毛孔等处渗出；而其净分则生成身体的力量、光泽和颜色。
第三，总结："此乃粗略解说也。"
仅此一句，表明如是所说仅为粗略的一般解说，详细内容应从时轮续及其注释中了知。
第四，三十六界详解分二：十二净分如何流转和二十四垢分的详解。
首先分二：直接解说和引述教证。
;


 །དང་པོ་ནི། རྒྱས་བཤད་ཁམས་ནི་སུམ་ཅུ་དྲུག །བཞི་ནི་མིག་སོགས་ཤེས་པ་དང་། །འབྲེལ་བ་མཆོད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ། །བདུད་བྲལ་ནས་བྱུང་ཁམས་དེ་
ནི། །སྟེང་འགྲོ་ལྕེ་ཆུང་དབུས་སུ་ཟུག །རྒྱུ་དེས་ནག་ཕྱོགས་དང་མཐུན་བཤད། །འདི་ཡང་རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན། །རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་འབྲེལ་བ། །སྔར་བཤད་འདིར་ཡང་དབུ་མའི་ཆ། །སྟེང་དུ་རླུང་གསུམ་འོག་ཕྱོགས་སུ། །དྲི་ཆུ་ཁུ་བ་རྣམ་གསུམ་བརྟེན། །ཁྱད་པར་མར་སྣ་དུང་ཅན་མ། །བཅོ་ལྔ་ཆ་ཡི་ཐིག་ལེ་ནི། །གང་བ་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་རྩ། །རོ་མས་ཁྲག་གི་ཁམས་འཛིན་པ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཁྱད་པར་བྱེད། །དབང་མཆོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཁམས་དེ་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཤད་ན། དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་ལ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་ན་རྩ་ཇི་སྙེད་པའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཡོད་དོ། །ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དྭངས་མ་བཞི་ནི། སྙིང་གའི་ཡན་ལག་གི་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྩ་མིག་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས། རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པས་ཡུལ་བཞི་པོ་དེས་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཁམས་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བདུད་བྲལ་ནས་བྱུང་བའི་ཁམས་དཀར་ཆ་དེ་ནི་སྟེང་དུ་
འགྲོ་ཞིང་ལྕེའུ་ཆུང་གི་དབུས་སུ་ཟུག་པས་ཁམས་ལུགས་ཟློག་དཀར་ཆ་འགྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཟླ་བའི་དཀར་ཆ་འགྲིབ་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་ལ། རྩ་དང་ཐིག་ལེ་འདི་ཡང་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཆ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ལུས་ལ་རེག་བྱའི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་བཤད་རུང་ངོ་། །རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་འབྲེལ་བའི་དྭངས་མ་ལྔ་ཡི་བྱེད་ལས་ནི་སྔར་ལུས་འགྲུབ་ཚུལ་དང་རྩ་རླུང་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། དེ་དག་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་བཤད་ཟིན་པས་རྩ་ལྔ་དང་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དྭངས་མ་ལྔའི་བྱེད་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དྭངས་མ་བཅུ་གཉིས་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་དབུ་མ་ལ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བའི་ཆ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དྭངས་མ་གཉིས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དབུ་མ་ཇི་ལྟར་ཆ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཅེ་ན། སྟེང་དུ་ཟླ་ཉི་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་གསུམ་རྒྱུ་བས་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཆ་གཅིག་དང་། འོག་ཕྱོགས་སུ་དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཁུ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་བརྟེན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་རྩ་དབུ་མའི་མར་སྣ་དུང་ཅན་མ་ནི་
ཟླ་བ་བཞིན་དུ་བཅོ་ལྔའི་ཆ་ཤས་རྫོགས་པའི་ཐིག་ལེ་དཀར་ཆ་ནི་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་རྩ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་འབྲེལ་ཞིང་། བུད་མེད་ལ་རོ་མ་དང་འབྲེལ་ཏེ་རོ་མའི་མར་སྣས་ཁྲག་གི་ཁམས་འཛིན་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཅིང་། ལུས་དབང་གི་གཙོ་བོ་དབང་པོ་མཆོག་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མདོར་ན་མར་སྣ་ལ་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བའི་ཆ་གཅིག་སྟེ། མདོར་ན་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཆ་དང་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བའི་ཆ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །དེས་ན་སྔར་རྩའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལྟར་དྭངས་མའི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་གྲངས་ནི། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ཡར་མར་གྱི་རྩ་གཉིས་དང་དབུ་མ་ལ་ཐིག་ལེ་དང་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཆ་ཤས་གཉིས་སུ་བྱེ་བས་རྩ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ཡིན་ལ། དྭགས་རམ་པས། སྟེང་གི་སྲོག་ཉི་མའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་སྟེང་གི་གསུམ་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཉི་མའི་ཐིག་ལེ་དང་། འོག་གི་གསུམ་པོ་ཐུར་སེལ་ཟླ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཟླ་བའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བཤད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
首先："详解界有三十六，四种与眼等识别，相关称为四供养。断魔所生彼界者，上行小舌中央插，因此应合黑分说。此亦执取触之一分，与五根本风相关。如前所说此处亦，中脉分为上行部，上方三风下方向，大小便及精三依。特别下端筒状脉，十五分位明点者，充满生起乐受脉。右脉执持血界分，男女差别得区分，生起最胜诸根者。"
如此说道，若稍微详细地解释物质明点界，净垢之界有三十六种，若极为广泛地说明，则有多少脉就有多少界。总说之后，净分四种：心轮的分支风运行的眼脉，以及耳、鼻、舌等与识相关而执取色等境的增上缘，因这四境对于诸有境作供养，故称为四供养界。从离魔脉出来的白分界向上行，插入小舌中央，使界逆行而白分减少，因此原因说它与黑分初十六日月亮白分减少相符合。这脉和明点的作用之一是执取触界的未来变化部分，故可说为对身体作触的供养。与五根本风相关的五种净分的作用，前在身体形成方式和脉风解说时，已经解释了它们各自的作用，因此与五脉和五风相关的五种净分的作用也可了知。在此解说十二种净分的时候，若将中脉的风和明点运行部分分为两份，则依此的净分为两种，共十二种。
问：中脉如何分为两部分？答：上方有月、日、罗睺三风运行为风运行的一部分，下方有大小便及精华三种依附，特别是中脉下端筒状脉如同月亮一样具足十五分位的白分明点充满，是生起俱生喜乐的脉。它在男性与金刚宝顶相连，在女性与右脉相连，右脉下端执持血界，因而区分男女差别，并产生身根中最主要的两根，简言之，下端有明点运行的一部分。总之，分为风运行部分和明点运行部分两种。
因此，如前脉处所详细说明的那样，十二净分界的数目是：心轮法轮八脉加上上下两脉，以及中脉分为明点和风运行两部分，共为这十二脉。达绒巴解释说：上方的命风具有太阳性质，将上方三者合为一体称为太阳明点；下方三者具有下行风月亮性质，合为一体称为月亮明点。


 །གཉིས་པ་ནི། འདི་ནི་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེ་
ལས། །ཕྱོགས་བཞི་འདབ་མའི་རྩ་གནས་པ། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་མར་མེའི་དངོས། །མཚམས་རྩར་བདུད་རྩི་ལྔ་འབབ་གནས། །དེར་བརྟེན་མཆོད་པ་བཞི་ཞེས་བཤད། །འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་སྙིང་དབུས་སུ། །རྩ་ལྔ་པོ་ནི་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྭངས་མ་བཅུ་གཉིས་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་འདིའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཡན་ལག་གི་རླུང་དང་རཀྟ་རྒྱུ་བའི་རྩའི་འདབ་མ་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཁམས་རྣམས་དང་། སྙིང་གའི་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་མར་མེའི་དངོས་པོ་སྒྲོན་མེ་ལྔའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ཤ་ལྔའི་དྭངས་མ་ཡིན་ལ། མཚམས་བཞིའི་རྩ་འདབ་རྩ་བའི་རླུང་དང་བྱང་སེམས་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁམས་རྣམས་དང་སྙིང་གའི་འོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི། མ་རྒྱུད་ལས་བུམ་པའི་ངོ་བོ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ཅི་རིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་རྩ་བཞི་ཞེས་བཤད་པས། བདུད་རྩི་ལྔའི་དྭངས་མ་འབབ་པ་ཡིན་ཞིང་དབུ་མ་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་
འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དྭངས་མ་བཅུ་གཉིས་རྒྱུ་ཚུལ་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་རྩ་ལྔ་པོ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པར་བཤད་པ་ནི་སུམ་སྐོར་མ་ནས་བདུད་བྲལ་གྱི་བར་ཏེ། དེ་རྟོགས་དཀའ་བར་དགོངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྙིགས་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཉེ་བར་བརྗོད། །གནས་སོགས་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ནས། །གནས་གནས་སུ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད། །དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ། །ཁམས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ། །སྔར་བཤད་རྩ་དང་བཅས་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟེན་རྩ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སྙིགས་མའི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་བརྟེན་པས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་ན། རྟེན་ནི་ས་འོག་སྤྱོད་སྐུའི་གནས་བརྒྱད། ས་སྤྱོད་གསུང་གི་གནས་བརྒྱད། མཁའ་སྤྱོད་ཐུགས་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྩའི་གཙོ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཉེ་བར་བརྗོད་དེ། ཐིག་ལེ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་དང་རེས་འགའ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་
བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་ཡི་གནས་དང་ནང་གི་གནས་སོགས་སུ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་ལ། དེ་ནས་ཕྱིའི་གནས་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་། ནང་གི་གནས་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྙིགས་མའི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་སྔར་རྩའི་གཙོ་མོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་རྩ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་རྟེན་བརྟེན་པ་སྦྱར་ནས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། གནས་དང་ཉེ་གནས། ཞིང་དང་ཉེ་ཞིང་། ཚནྡྷོ་ཉེ་ཚན། འདུ་བ་ཉེ་འདུ། དུར་ཁྲོད་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གནས་བཤད་པ་དང་། ཉེ་བའི་གནས་བཤད་བའོ། །དང་པོ་ནི། མི་ཕྱེད་པུལླི་ར་ཡིན་ཏེ། །སོ་དང་སེན་མོ་འབབ་པར་བརྗོད། །ཕྲ་མོ་ཛཱ་ལན་དྷ་ར་སྟེ། །དེ་བཞིན་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་འབབ། །རྩེ་བ་མ་ནི་ཨཽ་ཌྱན་ཏེ། །རྣ་གཡས་བརྟེན་ཏེ་པགས་པ་འབབ། །གཡོན་པ་མ་ནི་ཨརྦུ་ཏ། །རྒྱབ་སོགས་ཤ་རྣམས་འབབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
第二："此乃合部明点续，四方花瓣脉所住，大种诸元灯体性，隅脉甘露五流处。依此称为四供养，此中身体心中央，五脉实为真实住。"
如此说道，十二净分运行方式的教证出自《合部明点续》，心轮的四方有支风和红血运行的花瓣脉，为四空行女的本性所住的诸界；心轮上方的明点是大种和灯的本质，以五灯之名所示，是五肉的净分；四隅的花瓣脉有根本风和菩提心运行，是如来的本性，依此的诸界和心轮下方的明点，在母续中被认为是瓶的本性，由五种欲妙适当地向识献供的四脉，所以是五甘露净分流下的处所，而中脉分为两部分是由此含义推导出来的。在此解释十二净分运行方式之处，特别说明在身体的心中央五脉确实安住，指的是从环绕脉到离魔脉，因考虑到这难以理解。
第二，二十四垢分的详解分二：总说和别解。
首先："身语意之差别中，二十四脉得宣说。依于处所等差别，处所处所中宣说。尔后从彼等出生，界有二十四种者，如前所说脉相伴。"
如此说道，依于大脉二十四处住着二十四垢分界，若同时说明依处和所依，则依处有地下行身之处八处、地行语之处八处、空行意之处八处的差别，近称为二十四主要脉。依照明点和空行女常住和偶尔停留等差别，被称为外处和内处等，然后依于这些外处而生的勇士瑜伽女，以及依于这些内处而生的垢分界二十四种，与前在解说主要脉时所说的二十四脉相结合，从外内依处和所依角度来解说。
第二分五：处和近处，田和近田，聚和近聚，集会和近集会，尸林和近尸林。
首先分二：解说处和解说近处。
首先："不坏布利拉则是，牙齿指甲所流处。细微札兰达拉是，头发体毛所流处。顶峰女则为乌仗，依右耳皮肤流下。左耳女为阿尔布，背部等肉所流处。"
;


 །དཀར་ཆ་རྟག་ཏུ་གནས་པས་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་མི་ཕྱེད་མ་ནི་མགོ་བོ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་པུལླི་ར་མ་ལ་ཡ་ཡིན་ཏེ། དེར་དཔའ་བོ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་དང་དཔའ་མོ་རབ་
ཤོག་ལྷེབ་ ༢༠༡ ནས་ ༣༠༠ བར།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
"白分常时住故处。"
如此说道，不坏脉位于头部，外在大处为布利拉摩罗耶，那里有勇士头盖碎片和勇女完全纸片[页201至300]。
;


